Poniżej znajdują się informacje (ale tylko newsy) z roku 2006.

styczeń-luty

tytuł

Dalej w nastroju sztuczno-inteligenckim.

1. 30 grudnia ubiegłego już roku (choć dosłownie kilka dni temu) w serii Women's Adventures in Science ukazała się książka nt. lady Lovelace współczesnej robotyki (jak mam w zwyczaju określać tę panią), czyli Cynthi Breazeal: J. Brown, Robo World: The Story Of Robot Designer Cynthia Breazeal, Franklin Watts, 2005.

2. Na rodzimym zaś rynku mamy od pewnego czasu: L. Rutkowski, Metody i techniki sztucznej inteligencji, PWN, Warszawa 2005. (choć od pewnego czasu mamy, niedawno ją znalazłem).

"Podręcznik prezentuje nowoczesne podejście do obliczeń inteligentnych. Przedstawiono w nim rys historyczny rozwoju sztucznej inteligencji, jej zastosowania w życiu codziennym człowieka oraz prognozę dalszego jej rozwoju. Omówiono metody reprezentacji wiedzy z wykorzystaniem zbiorów przybliżonych i zbiorów rozmytych typu 1 i typu 2, podstawowe struktury i metody uczenia sieci neuronowych, algorytmy ewolucyjne, metody grupowania danych oraz rozmaite struktury neuronowo-rozmyte." [Za: opis wydawniczy].

05 stycznia 2006 | autor: MK

 

tytuł

The MIT Press udostępniła w formie strony WWW całą (!) książkę: HAL's Legacy: 2001's Computer as Dream and Reality, w redakcji Davida G. Storka. Co w środku? Patrz recenzja.

06 stycznia 2006 | autor: MK

 

tytuł

1. W księgarniach jest już dostępna książka, nad której polską edycją miałem okazję pracować: J. Hawkins, S. Blakeslee, Istota inteligencji, Onepress, 2005.

2. Informuję też, że jutro będzie niepowtarzalna okazja do wylicytowania jednej z oryginalnych grafik stworzonych przez naszego robota, jakiego skonstruowaliśmy na ASP w ramach projektu PaintBot. Grafika będzie wystawiona na aukcji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, a licytacja odbędzie się w gmachu TVP3 w Gdańsku.

07 stycznia 2006 | autor: MK

 

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy

1. Jako organizatorzy warsztatów PaintBot w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (Tomek Kwiatkowski i Marek Kasperski), wystawiliśmy oryginalną grafikę wykonaną przez naszego robota na Allegro. Zapraszam do licytacji.

Zobacz jak wykonywał ją robot: film i news z telexpresu: film.

2. I druga aukcja, na trójmiasto.pl.

08 stycznia 2006 | autor: MK

 

tytuł

Info. z mejla: "Witam i polecam książkę "Uwaga i pamięć" pod red. Zbigniewa Romana, Wydawnictwa Uniw. Warszawskiego, Warszawa 1991. W książce tej znalazłam nareszcie informacje o wiedzy proceduralnej i deklaratywnej."

10 stycznia 2006 | autor: Aleksandra Woźnicka

 

Ze świata: Mindstorms NXT

Osiem lat po stworzeniu przez firmę LEGO systemu Mindstorms – zestawu służącego do budowania inteligentnych robotów – do domów przyszłych inżynierów i pasjonatów techniki trafi kolejna, udoskonalona wersja tego produktu – LEGO Mindstorms NXT. Na podstawie doświadczeń zebranych przy pracach nad poprzednią wersją, firma stworzyła całkiem nowy zestaw, dużo łatwiejszy w programowaniu i oferujący znacznie większe możliwości.

10 stycznia 2006 | za: PC World Komputer

 

tytuł

W związku z ostatnią wiadomością nt. MindStorms NXT: film.

11 stycznia 2006 | autor: MK

 

tytuł

T. Stafford, M. Webb, 100 sposobów na zgłębienie tajemnic umysłu – w końcu wyszła.

17 stycznia 2006 | info.: Paweł Jaworski

 

Ze świata: roboty-policjanci

Rząd Korei Południowej zamierza do 2010 roku rozmieścić na ulicach miast roboty, współpracujące z policją w zakresie patrolowania dzielnic oraz pogoni za przestępcami.

Jak przyznali przedstawiciele koreańskiego Ministerstwa Informacji i Komunikacji, w planach jest również budowa zwiadowczych robotów bojowych, wyposażonych w odnóża, lub koła.

Obydwie grupy maszyn będą zdalnie sterowane, ewentualnie uzyskają niewielką autonomię w podejmowaniu decyzji, dzięki zaawansowanym systemom sztucznej inteligencji.

Koreańskie władze zapowiedziały również produkcję robotów, które będą pomagały w codziennych czynnościach domowych. Cena "mechanicznych gosposi” ma być konkurencyjna w stosunku do podobnych produktów, oferowanych na rynku japońskim.

21 stycznia 2006 | za: 4Press

 

tytuł

1. Niedawno, dzięki naszemu Forum, dowiedziałem się od jednego z Forumowiczów, że dostępne jest (i to jak się okazuje już od dawna) tłumaczenie klasycznej już pozycji: Karl R. Popper, John C. Eccles, Mózg i jaźń (wyd. Protext, Poznań 1999), prezentująca stanowisko interakcjonizmu w podejściu do problemu relacji mózg-umysł, mającego swe źródło w dualizmie.

Dodatkowo, nakładem tego samego wydawnictwa wyszła równie istotna pozycja, a nawet znacznie silniej odnosząca się do tego, co aktualne w kognitywistyce: Philip Johnson-Laird, Komputer i umysł (org. Computer and the Mind: An Introduction to Cognitive Science), Poznań 1999.

Obydwie pozycje dostępne są wciąż w sprzedaży, np. w księgarni internetowej, w której ja kupiłem: czytam.pl.

(Szkoda tylko, że poziom redakcyjny obydwu książek pozostawia wiele do życzenia, łącznie z tym, że indeks w Popper & Eccles nie jest uporządkowany alfabetycznie, tylko "jak leciało"; w Johnson-Laird zaś została wycięta cała bibliografia, a tłumacz 9P. Jaśkowski) najwidoczniej nie kojarzy nazwiska Boden (Margaret Boden), bo odwołując się do jej nazwiska (bo to kobieta), pisze używając męskiej formy: Bodena (199), s. 275).

2. A tu co znalazłem przy okazji szukania oryginalnego wydania Computer and the Mind – artykuł: William J. Rapaport, Cognitive Science (format .PS).

3. Dobre źródło bibliografii tematycznej z kognitywistyki: Annotated Bibliography of Mind-Related Topics.

22 stycznia 2006 | autor: MK

 

tytuł

Aby ułatwić Czytelnikom kognitywistyka.net zakup książek, wczoraj została zawarta umowa między wortalem a wydawnictwem Helion oraz jego marką Onepress, na mocy której od tej pory książki tychże wydawnictw będzie można kupować przez naszą stronę.

26 stycznia 2006 | autor: MK

 

Ze świata: koniec Aibo

Koncern Sony ogłosił rezygnację z prac nad nowymi wersjami elektronicznego psa AIBO oraz humanoidalnego robota QRIO. Firma zapowiedziała również zakończenie sprzedaży wspomnianych produktów.

(...) Decyzja japońskiego koncernu została ogłoszona wraz z raportem o dobrych wynikach finansowych firmy, wynikających również ze sprzedaży robotów AIBO.

Firma Sony przyznała jednocześnie, że zamierza kontynuować swoje badania nad kolejnymi projektami sztucznej inteligencji.

MK: Ale sprawdzałem na trzech oficjalnych stronach Sony Aibo (Europe, USA, Japan) i nie znalazłem tam potwierdzenia.

27 stycznia 2006 | autor: MK, za: 4Press

 

tytuł

Jak poinformował mnie Paweł Łupkowski, właśnie ruszyła strona internetowa Pracowni Logiki i Kognitywistyki UAM.

27 stycznia 2006 | autor: MK

 

tytuł

Kognitywistyka.net na stronie mindhacks.

15 lutego 2006 | autor: MK

 

tytuł

1. Obydwie książki: tak 100 sposobów na zgłębienie tajemnic umysłu, jak i Istota inteligencji w szóstce najważniejszych książek popularnonaukowych w serwisie TVP!

2. Na dniach otrzymałem pocztą nowość z Wydawnictwa Naukowego PWN: Jan Woleński: Epistemologia. Poznanie, prawda, wiedza i realizm.

Patronat medialny na tym wydaniem objął zaprzyjaźniony wortal filozoficzny Filozofia.

01/02 lutego 2006 | autor: MK

 

Nowości wydawnicze: Terapia poznawcza

Info. z wydawnictwa UJ: "Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego wzbogaciło swoją ofertę o nowe pozycje w serii poświęconej psychoterapii. (...)

Nowości w serii to: "Terapia poznawcza" Judith Beck oraz "Terapia poznawcza zaburzeń osobowości" Aarona Becka, Arthura Freemana i Denise D. Davisa.

05 lutego 2006 | autor: MK

 

W stronę twórczych maszyn

Moje ostatnie zainteresowania oscylują wokół wątku twórczości, w tym twórczości maszyn.

"Wydaje się, że pytanie "czy maszyny mogą myśleć" jest już rozstrzygnięte... na korzyść maszyn; przynajmniej nie widać większych przeciwwskazań, by maszyny w bliższej bądź dalszej przyszłości nie mogły myśleć. Jednak wciąż wydaje się, że nie znamy odpowiedzi na kolejną zagadkę: czy mogą być twórcze?

Powstały już programy, które 1) dowiodły twierdzeń matematycznych, którym ludzkie umysły nie podołały, 2) stworzyły teorie naukowe, które wydają się być równie atrakcyjne, jak te, które w dzisiejszej nauce funkcjonują (w chemii, fizyce), 3) są też w końcu programy – i to prawie od początkowej fazy zainteresowań maszynami obliczającymi – które piszą poezję i prozę, komponują muzykę czy też malują obrazy. Czy wyniki tychże prac można nazwać twórczością? Po której stronie leży twórczy pierwiastek – czy jest to faktycznie wynik programów komputerowych, czy też jest jakąś wynikową programów i wkładu człowieka, który je stworzył? Co powiedzieć w końcu o programach, które powstały w wyniki ewolucji algorytmów?"

W związku z tym udostępniam trochę materiałów [bibliograficznych] na ten temat. Za wszelkie uwagi co do tego zbioru, w tym propozycje uzupełnienia, będę wdzięczny.

05 lutego 2006 | autor: MK

 

tytuł

W lutowym wydaniu "New Scientist" cały dział poświęcony tematyce robotów – Robot special. A w nim: Almost human, Now hear this, Walk this way, Get a grip.

06 lutego 2006 | autor: MK

 

Dzień Mózgu w KUL

Info. z mejla: "9 marca 2006 w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim odbędzie się Dzień Mózgu: Umysł po drugiej stronie lustra, konferencja organizowana przez Koło Naukowe Studentów Psychologii w ramach Brain Awareness Week. Konferencję obejmą wykłady, dyskusje i warsztaty na tematy związane z neuronaukami, mózgiem i umysłem. Wraz z rozwojem akcji będziemy informować o szczegółach."

08 lutego 2006 | autor: Emilia Zabielska

 

Kognitywistyka z fabułą

Czy kognitywista nadaje się na bohatera powieści? Czemu nie. Niedawno trafiłem na powieść Davida Lodge'a, brytyjskiego współczesnego pisarza, specjalizującego się w tzw. powieści uniwersyteckiej, pt. "Myśląc..."

"Myśląc... błyskotliwe i z humorem opisuje "mały światek" angielskiej uczelni ze wszystkimi jego układami towarzysko-erotycznymi. A że głównymi bohaterami są pisarka i kognitywista, który pracuje nad stworzeniem sztucznej inteligencji, jest to również fascynujący dyskurs o tajemnicy świadomości i naturze ludzkiego umysłu; o tym, jak to się dzieje, że wiemy, myślimy i mamy poczucie własnego ja." [Za: opis wydawniczy].

Dane książki: D. Lodge, Myśląc..., tłum. Z. Naczyńska, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2001.

09 lutego 2006 | autor: MK

 

Przegląd prasy: Scientific American – Mind

Właśnie pojawił się kolejny numer "Scientific American – Mind", poświęcony problematyce umysłu. A znaleźć w nim m.in. będzie można:

• K. Gaschler, One Person, One Neuron? (Nerve cells devoted exclusively to recognizing Halle Berry or Bill Clinton? Absurd. That's what most neuroscientists thought, until recently) [wersja online],

• U. Kraft, Train Your Brain (Mental exercises with neurofeedback may ease symptoms of attention-deficit disorder, epilepsy and depression-and even boost cognition in healthy brains)

• T. Grüter, Picture This (How the brain creates images in our minds may well determine how we think)

• J. S. DeLoache, Mindful of Symbols (Before they learn that one item can represent another, young children conflate real objects and their symbols. The errors show how difficult it is to start thinking symbolically)

• D. Dobbs, Mastery of Emotions (Joseph E. LeDoux discovered how fear arises. Now he is showing that the biology of emotions is what gives life meaning)

• J. Talan, Science Probes Spirituality (Discovering how meditation expels negativity could lead to drugs that bring us peace)

• M. Solms, Freud Returns (Neuroscientists are finding that their biological descriptions of the brain may fit together best when integrated by psychological theories Freud sketched a century ago)

• K. Wilhelm, Do Animals Have Feelings? (Animal lovers insist their fellow creatures experience joy, sympathy, fear and grief, but scientifically, it is hard to say).

Miejmy nadzieję, że niebawem i polski czytelnik otrzyma przedruk w "Świecie Nauki".

13 lutego 2006 | autor: MK

 

Ze świata robotów: amebabot

Zespół brytyjskich i japońskich naukowców z uniwersytetów w Southhampton i Kobe skonstruował robota-pająka, który unika światła i chowa się przed nim w ciemnych miejscach.

Badacze wykorzystali światłoczułe właściwości ameby z gatunku Physarum polycephalum, która została "zintegrowana” z sześcionogim robotem, w celu sterowania jego ruchami.

Pierwotniak wykrywa światło dzięki niewielkim, wypełnionym cytoplazmą odnóżom. Wykorzystując tę właściwość, naukowcy podłączyli amebę pod zestaw obwodów elektronicznych. Dzięki temu każdy ruch zwierzęcia, jest dokładnie analizowany przez komputer, a następnie naśladowany przez mechanicznego pająka.

Jak przyznają badacze, w przyszłości mają nadzieję pominąć etap zdalnego sterowania i bezpośrednio "wbudować” ten nietypowy system kontroli w konstrukcję robota.

23 lutego 2006 | za: 4Press

 

tytuł

Na fali sukcesu Mind Hacks wydawnictwo O'reilly właśnie wydało kontynuację tego podręcznika z zakresu neuroscience: Mind Performance Hacks. Tips & Tools for Overclocking Your Brain autorstwa Rona Hale-Evansa.

Na stronie książki można m.in. przeczytać kilka sposobów:

• Hack 1: Remember 10 Things to Bring,

• Hack 15: Speak Your Brain’s Language,

• Hack 19: Seed Your Mental Random-Number Generator,

• Hack 35: Put Down That Calculator,

• Hack 53: Learn Morse Code Like an Efficiency Expert,

• Hack 57: Learn Your Emotional ABCs,

• Hack 72: Overclock Your Brain.

20 lutego 2006 | autor: MK

 

I-droid: robot na raty

Świetna wiadomość: od tego tygodnia można rozpocząć kupno robota... na raty. Szczegóły – w notce informacyjnej.

25 lutego 2006 | autor: MK

 

SDR-4X u Becka

Weekend, więc w nastroju rozrywkowym: zapraszam na teledysk Becka, Hell Yes. W roli głównej wystąpił SDR-4X firmy Sony.

26 lutego 2006 | autor: MK

marzec-kwiecień

Muzyka komputerowa

W swoim czasie (lata 50.) badając muzykę metodami matematycznymi i statystycznymi matematycy stwierdzili możliwość ułożenia programu komponującego utwory muzyczne. Pierwszym takim utworem była "Suita na kwartet smyczkowy", skomponowana przez L. L. Hilera i L. M. Isaacsona oraz komputer Illiac. Utwór ten został odegrany z partytury przygotowanej przez maszynę cyfrową. Inny utwór, to "Wariacje na tembr i atak", skomponowany przez J. R. Pierce’a i maszyny cyfrowe IBM 704 i 7090.

Z dzieł najambitniejszych, skomponowanych za pomocą komputerów, należy wymienić: "Cantata" Hillera i Bakera (1963), "Musique Algorithmique" Barbauda i Blancharda, "ST/10-1080262" Xenakisa (1962), "Ape" Austina (1969), "Divertimento for Digital Computer" (1968) oraz "HPSCHD" Cage’a (1969).

Zostało także wydanych kilka płyt wylansowanych przez firmę Decca pod tytułami "Music from Mathematics” i "Voice of the Computer”, na których maszyna cyfrowa nie tylko grała, ale i śpiewała. Utwory z tych płyt weszły na listę przebojów!

Po co ja o tym? Bo właśnie znalazłem w Sieci prawie całą płytę "Music from Mathematics”, którą można odsłuchać.

Matematycznym melomanom... polecam!

03 marca 2006 | autor: MK

 

tytuł

Z "This Week in Science", March 3 2006, 311 (5765): Transmisję sygnału elektrycznego pomiędzy neuronami tradycyjnie dzieli się na sygnały dyskretne (potencjały czynnościowe) i analogowe (stopniowalne). Uważa się, że u ssaków sygnały analogowe mają miejsce jedynie na wczesnych etapach [przetwarzania informacji] w systemie sensorycznym, np. w fotoreceptorach lub w komórkach dwubiegunowych. Sądzono, że mózg do przekazywania informacji z dendrytów do zakończenia aksonu używa dyskretnych potencjałów czynnościowych. Alle i Geiger (s. 1290) wskazują, że może być to błędna [teza]: nawet w samym mózgu aksony wykorzystują sygnały analogowe. Nagrania demonstrują bierną transmisję potencjałów dendrytycznych aż do zakończenia aksonu w neuronie mózgowym i pokazują, że sygnały postsynaptyczne pobudzające są modulowane przez analogowe sygnały presynaptyczne.

09 marca 2006 | autor: Sławek Wacewicz

 

Ze świata

Zespół naukowców z Fraunhofer Institute opracował nietypowe rozwiązanie o nazwie Brain Computer Interface, które umożliwia sterowanie komputerem za pomocą własnych myśli.

System odczytuje fale mózgowe za pomocą 128 specjalnych elektrod, umieszczanych na głowie użytkownika. Następnie oprogramowanie analizuje sygnały elektroencefalograficzne (EEG) i zamienia je na odpowiednie polecenia lub ciągi znaków na ekranie.

Pomysłodawcy projektu wyjaśniają, że na obecnym etapie rozwoju nowej technologii, sterowanie komputerem za pomocą myśli zostało ograniczone tylko do poruszania kursorem lub literowania wyrazów w edytorze tekstu. Zaznaczają jednak, że cały proces wymaga dużej wprawy i przedyktowanie jednego zdania zajmuje średnio od 5 do 10 minut.
Naukowcy twierdzą, że nowy interfejs pomoże w przyszłości m.in. osobom niepełnosprawnym manualnie w pełnej obsłudze komputera.

Rozwiązanie Brain Computer Interface zostanie oficjalnie zaprezentowane podczas trwających targów CeBIT 2006.

10 marca 2006 | za: 4Press

 

Konferencja w Poznaniu

Info. z mejla: "Studenckie Koło Kognitywistyczne, we współpracy z Instytutem Filozofii oraz Instytutem Psychologii UAM w Poznaniu, zaprasza na konferencje 28.04.2006.

Proponowana tematyka wystąpień: epistemologia, filozofia umysłu, logika, nauka o świadomości, neuropsychologia, neuroscience, psychologia poznawcza, sztuczna inteligencja. Zapraszam do zgłaszania propozycji wystąpień.

Więcej informacji na stronie koła."

14 marca 2006 | autor: Marcin Leszczyński

 

Debata: Umysł i sztuka w świecie rzeczywistym i wirtualnym

Dostałem też info. nt debaty jaka będzie miała miejsce w ramach Toruńskiego Festiwalu Nauki: Umysł i sztuka w świecie rzeczywistym i wirtualnym. Kreatywny sztuczny mózg. Wirtualny świat fikcji, sztuki i fantazji. Termin: 20 kwietnia.

Organizatorami debaty są prof. U. Żegleń oraz prof. W. Duch.

14 marca 2006 | autor: MK, za: prof. Włodzisław Duch

 

tytuł

Z "This week in Science": Elektryczne mechanizmy napędowe mogą służyć jako sztuczne mięśnie u robotów lub w protezach kończyn, jednak trudność stanowią znaczne okresy zmniejszonej wydajności, Ebron i inni (s. 1580) prezentują dwa alternatywne podejścia z wykorzystaniem ogniw paliwowych. W jednym z podejść, katalizator zawierający nanorurki węglowe działa jako mięsień, elektroda ogniwa i elektroda superkondensatora w systemie bazującym na paliwie wodorowym. W drugim z podejść, gdzie za paliwo służyć może wodór, metanol lub kwas mrówkowy, używa się stopów SMA (wykazujących efekt pamięci). Sztuczny mięsień osiąga tu suw oraz gęstość mocy porównywalną z naturalnymi mięśniami szkieletowymi i wytwarza stukrotnie większe naprężenia.

19 marca 2006 | autor: SW

 

tytuł

Na stronie "Świat Nauki" dostępna jest recenzja książki: J. L. Casti, Kwintet z Cambridge (z aktualnego marcowego nr-u, format pdf). Właśnie jestem pod koniec tek lektury i mam zupełnie odmienne zdanie na jej temat niż autor recenzji wyżej wspomnianej recenzji: pozbawiona polotu opowieść, w której dochodzi do wyimaginowanego spotkania A. Turinga, L. Wittgensteina, E. Schrodingera oraz dwu mniej znanych postaci – C. Snowa i J. Haldane'a. O ile pomysł – osadzenia debaty nad tym, czy maszyny mogą myśleć, na obiadowym spotkaniu – zasługuje na uwagę, to sztampowość dialogów, papierowość bohaterów (często bez uwzględnienia faktycznych rysów psychologicznych postaci jakby to nie było żyjących)... zatrważają.

Nie polecam! Chyba, że ktoś ma naprawdę zbyt dużo czasu, albo zbyt mało innych lektur do czytania.

19 marca 2006 | autor: MK

 

Ze świata

Południowokoreańska firma Eunhsang Park zaprezentowała projekt nowego psa-robota. Zdaniem autorów, nowy produkt z powodzeniem wypełni lukę po wycofanym pod koniec stycznia, elektronicznym pupilu AIBO.

Nazwa nowego robota nie została jeszcze ostatecznie ustalona i różne źródła określają go jako Jindo lub ARIN. Jak podaje firma Eunhsang Park, urządzenie zostanie wyposażone w dodatkowe funkcje multimedialne, w tym bardziej realistyczne odgłosy szczekania, wyświetlacz oraz lepsze głośniki.

Ponadto Jindo/ARIN ma współpracować z całą gamą różnych urządzeń w systemie łączności komórkowej, DMB, WiFi oraz prawdopodobnie WiBro. W porównaniu do japońskiego AIBO, nowy pies-robot będzie oferował większą mobilność oraz dodatkową możliwość kontroli, za pomocą specjalnego joysticka umieszczonego na miejscu ogona.
Informacje na temat przybliżonej daty produkcji nie są znane.

21 marca 2006 | za: 4Press

 

Ze świata

Zespół naukowców z Koreańskiego Instututu KAIST (Korea Advanced Institute of Science and Technology) poinformował o rozpoczęciu prac nad systemem sztucznej inteligencji, który ma być zainstalowany w telefonach komórkowych firmy Samsung.

Kierownik zespołu badawczego, profesor Kim Jong-hwan twierdzi, że oprogramowanie zostanie wyposażone w tzw. „sztuczne chromosomy” oraz graficzny interfejs, w postaci trójwymiarowego awatara.

Do dyspozycji użytkownika zostanie oddana możliwość dokładnego określenia charakteru oraz wyglądu cybernetycznej postaci. Dzięki niej będzie mógł zarządzać oraz nawigować po ustawieniach telefonu.

Pomysłodawcy projektu przyznają, że trójwymiarowy awatar będzie wymagał od właściciela komórki nieco większej uwagi, podobnie jak w przypadku popularnych komputerowych zwierzaków Tamagochi.

21 marca 2006 | za: 4Press

 

 Zmarł Stanisław Lem

Zmarł Stanisław Lem. Człowiek, który nie tylko swoją myślą wyprzedził epokę, w jakiej przyszło mu żyć, ale również, którego twórczość wpłynęła na kształt czasów, a których nam przyszło żyć. Dla mnie jeden z najwybitniejszych umysłów XX wieku.

Oficjalna strona S. Lema. Złóż kondolencje (w portalu Onet).

27 marca 2006 | za: 4Press

 

tytuł

Info. z mejla: "Zakład Teorii Poznania i Metodologii Nauk IF UMK zaprasza na seminarium 'Koncepcje ucieleśnionego umysłu'. Seminaria pod kierunkiem prof. Urszuli Żegleń odbywają się we wtorki o godz. 13.00 w Collegium Minus w sali 303.

W ramach seminarium prezentowane są również referaty doktorantów o tematyce z obszaru kognitywistyki, filozofii umysłu, filozofii języka i lingwistyki.

Na następnym spotkaniu (4. kwietnia) referat w języku angielskim pt.: 'Pojęcia jako reprezentacje mentalne o korelacie leksykalnym' wygłosi mgr Sławomir Wacewicz.

Na tegorocznym seminarium analizowano i dyskutowano następujące teksty: Robert Hanna, Evan Thompson: 'The Mind Body-Body Problem', Jose Bermudez: 'The Phenomenology of Bodily Perception', Shaun Gallagher: 'Bodily self-awareness and object – perception', Nitika Newton: 'Representation in Theories of Embodied Cognition', Andy Clark: 'Embodiment: From Fish to Fantasy'."

30 marca 2006 | autor: Anita Pacholik-Żuromska

 

Goście zagraniczni na Forum

Informacja, którą mam dzisiaj, może mieć rangę wydarzenia roku w ramach funkcjonowania wortalu. Ale do rzeczy... oddaję głos dr. Tomaszowi Komendzińskiemu: "Chciałbym zaprosić wszystkich zainteresowanych do udziału w dyskusji prowadzonej w ramach forum na kognitywistyka.net w wątkach będących kontynuacją zajęć jakie prowadzę na kierunku Filozofia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Na ten projekt składają się trzy propozycje, które pojawią się (dwie już istnieją) w części Forum zatytułowanej In English.

Pierwsza propozycja How the Body Shapes the Mind dotyczy książki Shauna Gallaghera pod takim właśnie tytułem. Na prowadzonych przeze mnie zajęciach analizujemy i dyskutujemy kolejne rozdziały książki. Obecnie jesteśmy po dwóch początkowych rozdziałach i w tym momencie rozpoczyna się dyskusja i pytania na Forum do Shauna Gallaghera i z jego udziałem. Pierwsze spotkanie będzie 4-5 kwietnia (następne prawdopodobnie 8-9 kwietnia). Do udziału w dyskusji zostaną też zaproszeni goście zagraniczni, często dobierani z perspektywy kolejnego rozdziału książki. Czynię starania, aby na stronie wątku mógł się pojawić roboczy tekst książki lub kolejnych jej rozdziałów. Tymczasem zainteresowanych tekstami rozdziałów proszę o kontakt ze mną.

Druga propozycja Origins of Language: Between Nature and Culture dotyczy problematyki konwersatorium. Rozpoczynamy od tekstu Jordana Zlateva, który będzie dyskutowany jako główny przez kilka tygodni. Pierwsze odpowiedzi Autora na pojawiające się pytania i komentarze będą miały miejsce 5 kwietnia.

Trzecia propozycja Embodied and Situated Cognition: From Phenomenology to Neuroscience and Artificial Intelligence związana jest z konferencją, która właśnie pod tym tytułem odbędzie się w dniach 16-18 listopada w Toruniu. Wstępne informacje o konferencji zostały zamieszczone również na Forum. W niedługim czasie konferencja będzie miała swoją własną stronę. W tym wątku pojawiać się będą kolejno wywiady z uczestnikami zagranicznymi, którzy do tej pory już potwierdzili swój udział. Wywiady umieszczone na Forum będą miały charakter otwarty, tzn. będzie można poszczególnych badaczy dopytać w interesujących dla uczestników Forum sprawach.

Z różnych względów w dyskusji mogą brać udział tylko osoby, które zechcą się zarejestrować na Forum podając imię i nazwisko (skoro Autorzy też występują w takiej formule).

Bardzo serdecznie zapraszam wszystkich zainteresowanych do udziału we wszystkich opisanych propozycjach. Jednocześnie pragnę zadeklarować wobec przygotowań do konferencji w 2007 roku „Self, Intersubjectivity and Social Neuroscience”, iż w przypadku powodzenia tych form dyskusji w tym roku zaproponuję podobne w odniesieniu do problematyki zakreślonej w temacie konferencji na 2007 rok, w roku akademickim 2006/2007."

31 marca 2006 | autor: dr Tomasz Komendziński

 

tytuł

Na stronie Studenckiego Koła Kognitywistycznego UAM można znaleźć informacje nt. Poznańskiego Forum Kognitywistycznego 2006, imprezy, która odbędzie się w dniu 28 kwietnia.

04 kwietnia 2006 | autor: SW

 

Ze świata

Portugalscy naukowcy opracowali specjalne urządzenie, które przekazuje obraz z niewielkich kamer bezpośrednio do ludzkiego mózgu. System pomoże osobom niewidomym poruszać się i funkcjonować prawie jak osoby pełnosprawne.

Wynalazek składa się przede wszystkim ze specjalnych elektrod, wszczepionych w mózg użytkownika, które odbierają transmitowany sygnał. Dodatkowym wyposażeniem są okulary z wbudowanymi kamerami oraz specjalny miniaturowy komputer, umieszczany na ramieniu.

Obraz przekazywany do centralnego ośrodka nerwowego nie jest idealnym odwzorowaniem zewnętrznego świata. Osoba niewidoma otrzymuje serię błysków oraz ogólny zarys otoczenia. Dzięki temu może zorientować się w swoim położeniu.

System został już przetestowany na 16 ochotnikach, którzy byli niezwykle zadowoleni z funkcjonowania urządzenia.

05 kwietnia 2006 | za: 4Press

 

tytuł

609 numer czasopisma "Znak" poświęcony jest ni mniej, ni więcej, a kognitywistyce.

"Cóż to właściwie znaczy: myśleć? Wraz z postępem nauk przyrodniczych coraz więcej wiemy o mózgu. Czy naukowcy rozwiązali ostatnią zagadkę rzeczywistości – zagadkę umysłu? O trudnościach w odpowiedzi na pytanie, czym jest umysł, o tym, co wiemy i czego nie wiemy o umyśle, jak połączyć to, co mówią naukowcy, z naszym potocznym odczuwaniem świata, piszą w numerze najznakomitsi specjaliści i klasycy filozofii umysłu: Hilary Putnam, Richard Rorty, Thomas Nagel, John J. C. Smart, Tadeusz Szubka i Stanisław Judycki. Zapraszamy w fascynującą podróż po labiryntach ludzkiego umysłu..."

Zobacz spis treści.

09 kwietnia 2006 | autor: MK

 

tytuł

W 20 bm. (czwartek, godz. 16:00-18:00) w Instytucie Fizyki UMK (Toruń) odbędzie się debata: "Umysł i sztuka w świecie rzeczywistym i wirtualnym. Kreatywny sztuczny mózg. Wirtualny świat fikcji, sztuki i fantazji."

Uczestnikami debaty będą: dr hab. Urszula Żeglen, prof. UMK, Zakład Teorii Poznania i Metodologii Nauk Instytut Filozofii UMK; prof. Włodzisław Duch, Katedra Informatyki Stosowanej UMK; prof. dr hab. Ewa Grabska, Instytut Informatyki Uniwersytet Jagieloński; prof. dr hab. Wojciech Bruszewski, Wydział Sztuk Pięknych UMK oraz, jak dojadę, autor niniejszego wortalu.

W interdyscyplinarnej debacie z udziałem psychologa (bądź pedagoga) twórczości, neuronaukowca, teoretyka sztucznej inteligencji, artysty (wykorzystującego w swej twórczości nowoczesne media) będzie się szukać odpowiedzi m.in. następujące pytania: Czy proces twórczy jest algorytmizowalny?, Czy sztucznej inteligencji da się przypisać zdolności twórcze?, Czy tworzona dzięki zastosowaniu programów komputerowych grafika, muzyka itp. formy należą do sztuki? Jaki jest wirtualny świat sztuki? Debata wraz z projekcją dotyczy problemu możliwości twórczych sztucznej inteligencji i ilustrowana będzie przykładami komputerowych "dzieł sztuki".

11 kwietnia 2006 | autor: MK

 

tytuł

UWAGA! Na stronie Pracowni Logiki i Kognitywistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (Poznań) zostały zamieszczone materiały nt. tegorocznej rekrutacji na studia z kognitywistyki: Informator oraz Zagadnienia egzaminacyjne (matematyka, biologia).

19 kwietnia 2006 | autor: MK

 

tytuł

Zamieszczam trochę materiałów z debaty, o której informowałem – "Umysł i sztuka w świecie rzeczywistym i wirtualnym. Kreatywny sztuczny mózg. Wirtualny świat fikcji, sztuki i fantazji" (UMK, Toruń): zdjęcia (fot.: 1, 2, 3), slajdy z wystąpienia prof. W. Ducha ("Umysł i sztuka w świecie rzeczywistym i wirtualnym", .ppt, 4,2MB) oraz slajdy z mego wystąpienia ("Twórczość: maszyny i ludzkie umysły", .pdf, 1,67MB (slajdy bez filmów!)).

22 kwietnia 2006 | autor: MK

 

tytuł

Will Spiritual Robots Replace Humanity by 2100? Na to pytanie odpowiada grupa specjalistów: Frank Drake, Doug Hofstadter, John Holland, Bill Joy, Kevin Kelly, John Koza, Ray Kurzweil, Ralph Merkle oraz Hans Moravec, i to w formie 25 minutowych prezentacji filmowych. A wszystko to na stronie TechNestCast. Polecam!

28 kwietnia 2006 | autor: MK

maj-czerwiec

tytuł

Właśnie na dniach wyszła zapowiada już na łamach wortalu książka: E. Nęcka, J. Orzechowski, B. Szymura, Psychologia poznawcza, Wydawnictwo Naukowe PWN i Wydawnictwo SWPS Academica (do książki dołączona jest płyta CD).

"Książka omawia nie tylko "klasyczne" problemy psychologii poznawczej, ale także jej najnowsze koncepcje. Autorzy pokazują, że czynności pozornie proste i zrozumiałe (np. czytanie, rozpoznawanie twarzy ludzkiej lub koordynacja czynności jednoczesnych) są kontrolowane przez niezwykle złożony i wyrafinowany mechanizm poznawczy. Demistyfikują uproszczone sądy i pseudoteorie na temat procesów poznawczych człowieka. Ukazują zastosowanie pojęć i metod psychologii poznawczej do analizy wielu zjawisk, zwykle nie rozpatrywanych w tym kontekście, np. zjawisk społecznych lub zaburzeń psychicznych." [Opis wydawcy].

Zobacz: spis treści (format pdf).

03 maja 2006 | za: PAP

 

Ze świata robotów

Designer Leonel Moura zaprezentował nowy model robota o nazwie RAP (Robotic Acion Painter), który potrafi bez pomocy człowieka rysować nieskomplikowane obrazy. Elektroniczny malarz na bieżąco analizuje swoje dzieło i sam decyduje, czy jest ono ukończone.

Wbudowana sieć dziewięciu czujników RGB umożliwia wyszukiwanie pewnych wzorców kolorystycznych, dzięki którym robot RAP jest w stanie określić procent zaawansowania obrazu i na koniec złożyć podpis pod nim.

09 maja 2006 | za : 4Press

 

tytuł

Na bazie powyższej informacji chciałbym przypomnieć o naszym projekcie robota-rysownika PaintBot (zobacz oficjalną stronę). Jest to tym bardziej aktualna, że w ramach prac "Grupy 01", w najbliższym czasie w ramach IV Bałtyckiego festiwalu Nauki w głównym budynku ASP w Gdańsku odbędzie się impreza nawiązująca do tamtych wydarzeń, pt. "RoboNoc" (27 V, godz. 14-20).

Również trwają prace, w których biorą udział m.in. studenci filozofii, z grupy "Filozofii Sztucznej Inteligencji", którzy zaprezentują swoje dokonania na Pikniku Naukowym Radia Bis, gdzie zostaliśmy zaproszeni. Piknik odbędzie się w Warszawie, w dniu 3 czerwca. Więcej szczegółów o imprezie, na oficjalnej stronie.

Jak damy radę, to nasze stoisko powinien też uświetnić wydany folder, prezentujący dorobek "Grupy 01".

09 maja 2006 | autor : MK

 

tytuł

Info. z mejla: "Powstało nowe forum kognitywistyczne, wreszcie w obrębie Uniwersytetu Warszawskiego. Jest już strona tego przedsięwzięcia.

W pewnym sensie problematyką kognitywistyczną zajmowaliśmy się od dawna w obrębie grupy logicznej skupiającej się wokół Marcina Mostowskiego. Ale dopiero teraz startujemy z czymś bardziej ogólnym, nastawionym na przyciągnięcie również badaczy innych specjalności. Zobaczymy jak to się potoczy."

12 maja 2006 | autor: Jakub Szymanik

 

Ze świata robotów

Firma NEC poinformowała o pomyślnym zakończeniu prac nad technologią, która umożliwi rozmowę z robotem nie tylko „w cztery oczy”, ale również za pośrednictwem komputera oraz telefonu. Pomysłodawcy projektu mają nadzieję zwiększyć poziom interakcji pomiędzy człowiekiem i robotem.

Przedstawiciele koncernu zaprezentowali efekty wieloletnich badań na przykładzie robota o nazwie PaPeRo oraz jego wirtualnego odpowiednika – PaPeRo CG. Głównym założeniem projektu była możliwość przeniesienia aktualnego stanu pamięci robota na niewielki chip, w celu prowadzenia dalszej komunikacji np. przy wykorzystaniu komputera.

Dzięki nowej technologii firmy NEC można będzie zapisać aktualną rozmową ze swoim elektronicznym pupilem, a następnie dalsza jej kontynuacja np. na ekranie przenośnych urządzeń typu PDA, gdzie robota reprezentować będzie animowany awatar.

18 maja 2006 | za: 4Press

 

Ze świata robotów: BabyBot

Biologiczne badania inteligencji może wspomóc obserwacja robotów, zdolnych do uczenia się i zapamiętywania w sposób podobny do dziecka. Włoscy naukowcy wykorzystują do takich badań najnowszą konstrukcję pod nazwie Babybot – informuje serwis internetowy NewScientist.com.

Robot nazwany Babybot rozwija u siebie zdolności ruchowe w taki sam sposób jak dziecko. Automatycznie eksperymentuje z otaczającymi go przedmiotami i uczy się, jak najlepiej je wykorzystać.

Zbudowany przez inżynierów z Włoch, Francji i Szwajcarii robot składa się z tułowia z ramieniem i chwytną dłonią. Za oczy służy mu para kamer.

"Wbudowano" mu też potrzebę fizycznego eksperymentowania z leżącymi przed nim przedmiotami, jak również zdolność do oceniania różnych działań.

Babybot uczy się na błędach. Jeśli nie zdoła bezpiecznie uchwycić przedmiotu, zapamiętuje doświadczenie i kolejnym razem stosuje inne podejście. Na razie spontanicznie nauczył się toczyć butelkę po stole.

Konstruktorzy robota wykorzystali wiedzę psychologów rozwojowych i neurologów – podkreśla członek zespołu badawczego Giorgio Metta z włoskiego Uniwersytetu Genueńskiego.

"Mózg" Babybota stanowi 20 komputerów. Wykorzystano w nich oprogramowania, które naśladują biologiczny układ nerwowy i uczą się w sposób analogiczny, jak uczy się zwykły mózg: tworząc i zmieniając połączenia pomiędzy sztucznymi neuronami.
Dostosowując oprogramowanie i obserwując zachowanie robota związane z nauką, eksperci mogą na nim testować różne modele neurologiczne.

Więcej: oficjalna strona projektu.

17 maja 2006 | za: robotyka.com

 

tytuł

Info. z mejla: "Na SWPS w Warszawie będą dni neurokognitywne (6-7 czerwca), wstępny program załączam."

18 maja 2006 | autor: prof. Włodzisław Duch

 

tytuł

1. Artykuł nt. neuromarketingu: Laurence Girard, Reklama wrastająca w mózg (przedruk z "Le Monde"). Warto przeczytać choćby ze względu na brak opracowań tego tematu w języku polskim!

2. A tu robot-Spinoza. :)

18 maja 2006 | autor: MK

 

tytuł

Info. z mejla: "Pozwalam sobie polecić uwadze wydany ostatnio w Polsce poradnik nauki rysowania oparty na współczesnej wiedzy o mózgu, funkcjonowaniu półkul mózgowych, procesach widzenia i zapamiętywania obrazów: Betty Edwards, Rysunek. Odkryj talent dzięki prawej półkuli mózgu. Oryginał.

25 maja 2006 | autor: Tomasz Wirchanowski

 

tytuł

Coś do poczytania: I. Konarska, Pamięć na życzenie, Skanowanie mózgu pokaże, co myślimy o innych.

25 maja 2006 | autor: MK, za: PAP

 

Ze świata

Zespół naukowców z firmy Honda oraz ATR Computational Neuroscience Laboratories opracował nowy interfejs dla robota Asimo, który umożliwia sterowanie elektronicznym towarzyszem za pomocą myśli.

System opiera się na monitorowaniu fal mózgowych użytkownika, wykorzystując w tym celu specjalne urządzenie do przeprowadzania rezonansu magnetycznego.

08 czerwca 2006 | za: 4Press

 

tytuł

Ze świata ciąg dalszy (z cyklu" czego to ludzie nie wymyślą"): "Blisko 100 robotów z 28 krajów spotkało się w tygodniu we Włoszech by móc współzawodniczą w pierwszy turnieju golfa. Zawody są częścią Olimpiady Robotów.

Pierwszy raz gospodarzem mistrzostw są Włochy i zarazem pierwszy raz rozgrywany jest turniej golfa.

Organizator Giovanni Muscato powiedział ze konkurencja zawodów zmieniana jest każdego roku, więc inżynierowie muszą zrobić nowe roboty.

10 Włoskich robotów gra przeciw 120 innym robotom, z 28 krajów. Roboty grają parami.

Zdobywanie punktów polega na wkładaniu kolorowych piłek do tych samych kolorowych dziur. Punkty ujemne otrzymuje się gdy robot trafi czarną piłkę lub uderzy piłką do niewłaściwej kolorystycznie dziury.

08 czerwca 2006 | za: robotyka.com

 

tytuł

W zeszłym tygodniu miałem okazję wypowiadać się nt. pamięci w audycji radiowej p. Anny Muchy "GaduGadu" (Radiostacja). Dzisiaj otrzymałem płytę CD z nagraniem. Jeśli ktoś ma ochotę, to udostępniam.

Pliki są trzy, podzielone na godziny: godz. 20-21, 21-22, 22-23. (Uwaga! Każdy z plików waży po 27MB).

28 czerwca 2006 | autor: MK

lipiec-sierpień

tytuł

W najnowszym numerze czasopisma "Chip" jest przedstawiona sylwetka prof. Włodzisława Ducha: M. Blachnik, Komputer jak mózg (s. 145). Jest to o tyle dobra wiadomość, że w końcu zaczyna się w krajowej prasie docenianie naszej siły naukowej.

A na stronie prof. Ducha jest info., że aktualnie poszukiwana jest osoba na stanowisko asystenta w Katedrze, którą kieruje profesor, tj. Katedrze Informatyki Stosowanej (UMK, Toruń).

A tak na marginesie, to właśnie rozmawiam z prof. Duchem nt. napisania wspólnej książki. I jest szansa, że dojdzie do tego.

Książka traktowałaby o zagadnieniach kluczowych dla nauk kognitywnych: o współczesnych koncepcjach funkcjonowania umysłu, wiedzy, jaką udało się już nam zgromadzić nt. działania mózgu i możliwości modelowania mechanizmów poznawczych w komputerach i robotach. Wszystko poprzez pryzmat osoby prof. Ducha, bo w narracji ma być pisana jako dialog.

Jeśli okażę się, że będziemy to robić, odpowiednio info. znajdzie się na stronie + powstanie wtedy osobna strona z publikowanymi fragmentami książki.

03 lipca 2006 | autor: MK

 

Współpraca polsko-amerykańska?

Na uwagę zasługuje wpis na Forum autorstwa Kamili Szulc: "Jestem poważnie zainteresowana współpracą z polskim środowiskiem akademickim (w szczególności z osobami nauczającymi lub studiującymi medycynę, neurologię, psychologię, i kognitywistykę). Współpraca miałaby polegać na pomocy w analizie danych MRI (rezonans magnetyczny).

Z mojej strony oferowałabym pomoc w instalacji i nauce obsługi programu do analizy obrazów mózgu. Osoba zainteresowana współpracą miałaby nie tylko możliwość zgłębienia wiedzy na temat neuroanatomii, nauki obsługi programów stworzonych przez studentów z MIT i Uniwersytetu Harvarda, lecz również miałaby szanse bycia współautorem artykułów publikowanych w amerykańskich czasopismach naukowych."

Więcej: na Forum.

07 lipca 2006 | autor: MK

 

tytuł

W serii Prace z Filozofii i Kognitywistyki ukazała się nowa książka: R. Piłat, Doświadczenie i pojęcie, Wyd. IFiS, Warszawa 2006.

"Głównym tematem tej książki jest stosunek pojęć do percepcji zmysłowej. Nauka czyni wielkie postępy w odkrywaniu i wyjaśnianiu mechanizmów fizjologicznych odpowiedzialnych za doświadczenie w tym również za jego aspekt pojęciowy. Jednocześnie świadomość refleksyjna współczesnego człowieka, odsłania coraz głębiej strukturę sensu doświadczenia i egzystencji sięgając do zasobów pojęciowych, nie mających żadnego odpowiednika po stronie wiedzy przyrodniczej. W jakimś stopniu oba te przedsięwzięcia: wyjaśniające i interpretujące przynależą do siebie, lecz dziś ich współistnienie nie jest łatwe. Daleko nam od podniosłego nastroju Kartezjusza, który w Galileuszowej metodzie naukowej widział upragniony początek samorozumienia człowieka, równie odległy wydaje się Kantowski entuzjazm, z jakim filozoficznie potwierdził i umocnił wizję świata zasugerowaną przez Newtonowską fizykę. Nauka osiąga dziś swoje doniosłe wyniki w alienującym ograniczeniu swojego miejsca w kulturze i może dzięki niemu właśnie. Nawet najwybitniejsze jej osiągnięcia z trudem torują sobie drogę do samowiedzy współczesnego człowieka - konsekwentnie naukowy pogląd na życie i miejsce człowieka w świecie nie istnieje, a jeśli czasem zgłasza swoje roszczenia, czyni to w szacie rozczarowującej ideologii. Nauka coraz rzadziej zdaje się odpowiadać na pytania refleksyjnego, filozoficznego umysłu. Doskonali raczej własną sztukę zadawania pytań pozostawiając filozofię w odległym horyzoncie twórczej dowolności. Z drugiej strony filozoficzna refleksja jest mniej niż kiedykolwiek zdolna do zadawania pytań odwołujących się wprost do wiedzy naukowej. Ta książka szuka języka, który pozwoliłby na zbliżenie obu perspektyw: poznania i rozumienia." [Tekst z okładki].

07 lipca 2006 | autor: MK

 

Neurokognitywistyka w SWPS

Prosto z Forum: "Neurokognitywistyka – nowa, interdyscyplinarna specjalność na Wydziale Psychologii SWPS.

Proponujemy Państwu nowatorską, interdyscyplinarną specjalność, łączącą psychologię z fizjologią mózgu, informatyką i działaniem sieci neuronalnych. Studenci poznawać będą psychologię nie tylko jako klasyczną naukę o osobowości i zachowaniach społecznych człowieka, lecz jako naukę przyrodniczą, zakładającą, że zachowania jednostki można obiektywnie mierzyć i opisywać poprzez analizę aktywności mózgu i jego matematycznych modeli. Na dodatkowym fakultecie będziecie Państwo mieli możliwość ogólnego, filozoficznego spojrzenia na problem natury umysłu."

12 lipca 2006 | autor: MK

 

tytuł

Natknąłem się na taką oto książkę: Jan Kordys, Kategorie antropologiczne i tożsamość narracyjna. Szkice z pogranicza neurosemiotyki i historii kultury, Universitas, 2006.

"Książka jest rezultatem interdysplinarnych dociekań, od filozofii języka po psychoanalizę. Opowiada o przygodach umysłu, jego aktywności ujawniającej się w codziennych zachowaniach, w obserwacjach oraz eksperymentach neuropsychologów, w czynach bohaterów Homera czy dziele Prousta. Jako prezentacja nurtów w humanistyce – wskazuje również na istotne tematy rozpoczynającego się stulecia w innych dziedzinach, które nie pozostaną bez wpływu na tę pierwszą. Wydaje się bowiem, że umysł będzie dla biologii XXI wieku tym, czym w minionym był dla niej gen (Erik Kandel). Natomiast w refleksji nad umysłem dominantą stanie się pamięć (François Jacob). Druga połowa XX wieku przyniosła znaczącą zmianę w podejściu do relacji między umysłem a mózgiem. Nieinwazyjne techniki badawcze ukazują ‘biologię świadomości’, a zarazem – wymiar społeczny aktywności mózgu. Na styku neuroscience, cognitive science, antropologii kulturowej, lingwistyki powstaje obraz człowieka jako bytu mózgowego i cielesnego, a zarazem istoty społecznej posługującej się językiem oraz innymi systemami znaków. Ponadto, rozumienie – chociażby cząstkowe – mechanizmów mózgu jest niezbędne, abyśmy mogli szukać odpowiedzi na pytania: na ile czynniki warunkujące akty, emocje, myśli są podporządkowane prawom neurofizjologii? a więc również: czy jesteśmy czymś więcej niż nasze mózgi, żyjąc w dwóch splecionych ze sobą światach: jednym rządzonym przez biologię, drugim – przez porządek symboliczny? Stopniowo rodzi się także dialog między psychiatrią, neurobiologą, psychoanalizą. Jego źródeł można szukać w pracach neurologów z przełomu XIX i XX wieku (tradycji kontynuowanej przez Aleksandra Łurię czy Olivera Sacksa), którzy łączyli subtelną analizę kliniczną z głębokim rozumieniem pacjentów." [Opis wydawniczy].

13 lipca 2006 | autor: MK

 

tytuł

To z pewnością wydarzenie na rynku wydawniczym!

Dzisiaj wyszła: Margaret Boden, Mind As Machine: A History of Cognitive Science Two-Volume Set, Oxford University Press.

Opis wydawcy: "Cognitive science is among the most fascinating intellectual achievements of the modern era. The quest to understand the mind is an ancient one. But modern science has offered new insights and techniques that have revolutionized this enquiry. Oxford University Press now presents a masterly history of the field, told by one of its most eminent practitioners.

Psychology is the thematic heart of cognitive science, which aims to understand human (and animal) minds. But its core theoretical ideas are drawn from cybernetics and artificial intelligence, and many cognitive scientists try to build functioning models of how the mind works. In that sense, Margaret Boden suggests, its key insight is that mind is a (very special) machine. Because the mind has many different aspects, the field is highly interdisciplinary. It integrates psychology not only with cybernetics/AI, but also with neuroscience and clinical neurology; with the philosophy of mind, language, and logic; with linguistic work on grammar, semantics, and communication; with anthropological studies of cultures; and with biological (and A-Life) research on animal behavior, evolution, and life itself. Each of these disciplines, in its own way, asks what the mind is, what it does, how it works, how it develops – and how it is even possible.

Boden traces the key questions back to Descartes's revolutionary writings, and to the ideas of his followers – and his radical critics – through the eighteenth and nineteenth centuries. Her story shows how controversies in the development of experimental physiology, neurophysiology, psychology, evolutionary biology, embryology, and logic are still relevant today. Then she guides the reader through the complex interlinked paths along which the study of mind developed in the twentieth century. Cognitive science covers all mental phenomena: not just "cognition" (knowledge), but also emotion, personality, psychopathology, social communication, religion, motor action, and consciousness. In each area, Boden introduces the key ideas and researchers and discusses those philosophical critics who see cognitive science as fundamentally misguided. And she sketches the waves of resistance and acceptance on the part of the media and general public, showing how these have affected the development of the field.

No one else could tell this story as Boden can: she has been a member of the cognitive science community since the late-1950s, and has known many of its key figures personally. Her narrative is written in a lively, swift-moving style, enriched by the personal touch of someone who knows the story at first hand. Her history looks forward as well as back: besides asking how state-of-the-art research compares with the hopes of the early pioneers, she identifies the most promising current work. Mind as Machine will be a rich resource for anyone working on the mind, in any academic discipline, who wants to know how our understanding of mental capacities has advanced over the years."

Pierwsze komentarze.

Cena: 225$.

22 lipca 2006 | autor: MK

 

tytuł

"Dzięki wszczepionym do mózgu elektrodom sparaliżowany od pasa w dół Matthew Nagle mógł rozpocząć nowe życie.

Pięć lat temu Matthew został zaatakowany nożem. Ma przerwany rdzeń kręgowy, nie może się ruszać ani samodzielnie oddychać. Jednak dzięki spektakularnemu postępowi, jaki poczyniła nauka, 25-letni obecnie mężczyzna może podnosić przedmioty, odbierać e-maile, zmieniać programy w telewizji i grać na komputerze w proste gry, takie jak elektroniczna wersja ping-ponga. Co więcej, wykonując wszystkie te czynności wyłącznie dzięki sile myśli, może jednocześnie prowadzić rozmowę."

Interesujący artykuł w dzisiejszym "The Independent".

Czytaj dalej.

26 lipca 2006 | autor: MK, za: The Independent

 

Ze świata

Naukowcy wierzą, że są o krok od wyjaśnienia fenomenu deja-vu, czyli silnego i nagłego odczucia, że już kiedyś widzieliśmy coś lub doświadczaliśmy czegoś. Według szacunków lekarzy uczucie to nie jest obce ok. 97 proc. ludzi.

Kiedy przed oczami człowieka pojawia się jakiś przedmiot lub scena, mózg sprawdza, czy kiedyś je już obserwował. Jeśli tak, następuje proces zinterpretowania ich jako znajomych.
Naukowcy przypuszczają, że zjawisko deja-vu jest wynikiem pomyłki, jaka zachodzi właśnie w trakcie tego procesu. Silne uczucie doświadczenia czegoś jako znajomego lub powtarzającego się może być wywołane przez zupełnie obcą twarz, przedmiot lub sytuację. Innymi słowu mózg płata człowiekowi figla, wprowadzając go w błąd. Naukowcy, mając nadzieję, że ludzki mózg można sprowokować do zinterpretowania czegoś jako znajome, nawet, jeśli doświadcza tego po raz pierwszy, zdecydowali się na eksperyment na grupie ochotników.

Ochotnikom pokazano 24 słowa. Następnie wszyscy zostali zahipnotyzowani. Wtedy prowadzący eksperyment zasugerował im, że jeśli po przebudzeniu zobaczą słowa otoczone czerwoną ramką, będą im się one wydawały znajome. Jednocześnie widząc słowa w zielonych ramkach, zinterpretują je jako obce.

Następnie zaprezentowano im serię słów w różnokolorowych ramkach. Wśród nich był także wyrazy w ramkach zielonych i czerwonych, pochodzące z pierwszej puli 24 i nie.

Po wybudzeniu z hipnozy ochotnikom ponownie pokazano szereg słów w ramkach. Te w czerwonych oprawach wydawały się znajome 10 z 18 przebadanych osób. Zwykle interpretowali je jako te, które pochodziły z pierwszej puli 24, choć nie zawsze było to prawdą. Niektórzy twierdzili też, że kilka razy doświadczyli deja-vu.

Pozostałe wyrazy nie wywoływały takich reakcji.

Tym samym można powiedzieć, że w warunkach laboratoryjnego eksperymentu udało się oddzielić proces rozpoznawania przedmiotów jako znajome od interpretowania je jako takie. Udało się też sprowokować mózg do zinterpretownia jako znajome słów, które takimi nie były.

Ten eksperyment – zdaniem naukowców – może nie tylko tłumaczyć fenomen deju-vu, ale też rzucić nowe światło na powstawanie ludzkich wspomnień.

27 lipca 2006 | za: BBC, przedruk z Onet.nauka

 

tytuł

Chociaż aktualności na stronie ostatnio trochę mniej, to redakcja nie próżnuje.

To lato dla mnie będzie kolejnym spędzonym nad redakcją merytoryczną.

Jak zapewne niektórzy z Czytelników pamiętają, tamtego lata pracowałem nad polskimi edycjami "Mind Hacks" (Stafford & Webb), jak i "On Intelligence" (Hawkins) dla wydawnictwa OnePress. Obydwie książki długo okupywały listę bestsellerów wyd. Helion i obydwie dość szybko znalazły się na liście książek polecanych przez redakcję serwisu TVP. Pierwsza z nich wyszła spod rąk psychologów; druga – informatyka.

Aktualnie pracuję nad książką napisaną przez filozofa, ale stricte z zakresu kognitywistyki. Jak pisze sam autor: "nie będziemy koncentrować się na problemach z dziedziny neurofizjologii, lecz zmierzymy się z wieloma dziedzinami wchodzącymi w skład tzw. nauk kognitywnych, czyli psychologii ewolucyjnej, lingwistyki, sztucznej inteligencji, antropologii i filozofii, aby mówić nie tylko o mózgu, ale w szczególności o umyśle."

Główne zadawane w książce pytania to: Czy umysł jest czymś więcej niż materią? Czy maszyna może myśleć? Czym jest inteligencja? Czy jesteśmy rezultatem genetycznych transformacji?

A o jakiej książce mowa? Na razie nie jestem zobligowany do zdradzenia tej informacji. Ale mam nadzieję, że już niedługo...

Wydanie jej planowane jest na styczeń 2007, ale zapewne Czytelnicy kognitywistyka.net wcześniej zostaną poinformowani o szczegółach związanych z tym wydarzeniem.

Również pozostała część redakcji nie próżnuje. Wartym odnotowania jest tu fakt, że na dniach również moderator naszego Forum, znany tam jako Hexenmeister, podpisał umowę na redakcję książki dotyczącą inteligencji. Co cieszy nas niezmiernie.

05 sierpnia 2006 | autor: MK

 

tytuł

Info. z mejla: "The 7th Logical Workshops 'Logic & Games', September 24-30, 2006, Kazimierz Dolny, Poland (official site).

The Logical Workshops have been organized since 2000 mostly as a summertime science activity for students of philosophy and mathematics from Warsaw. This year the meeting is addressed to a broader audience. Logical Workshop 2006 will take place in Kazimierz Dolny, Poland, and is organized in cooperation with Institute of Philosophy, Warsaw University and Institute for Logic, Language and Computation, University of Amsterdam.

The main goal of the Workshop is to bring people interested in logic and game theory together. The Workshop is open to all who are interested in participation. There is no conference fee, all you have to pay is your own travel and accommodation expenses.

Programme

Invited speakers\tutorials: Zofia Adamowicz (Polish Academy of Sciences) TBA, Henryk Kotlarski (Cardinal Stefan Wyszynski University, Warsaw) TBA, Michał Krynicki (Cardinal Stefan Wyszynski University, Warsaw) TBA, Kerkko Luosto (University of Helsinki) TBA, Marcin Mostowski (Warsaw University) "Finite arithmetics", Gabriel Sandu (Sorbonne University) "IF-Games", Jerzy Tyszkiewicz (Warsaw University) TBA, Jouko Vaananen (University of Helsinki) "Dependence logic", Konrad Zdanowski (Polish Academy of Sciences) "Henkin Quantifiers".

Note that this list of invited speakers is not closed yet and there will probably be a few more tutorials during the workshop.

Evening session\CALL FOR PAPERS:

We would like to invite all the participants to take part in the workshop Evening Session which will consist of 20 minutes talks devoted to logic and\or games. Participants interested in giving such talk are encouraged to send the abstracts of their presentations to the organizers. The deadline for Evening Session applications is September, 15. The detailed timetable of the Evening Session will be provided after the deadline.

Programme Committee: Marcin Mostowski, Benedikt Löwe.

Organizing Committee: Nina Gierasimczuk, Witold Kieraś, Marcin Mostowski, Filip Murlak, Jakub Szymanik, Konrad Zdanowski.

Contact: If you are interested in participation please contact the organizers: group.logic@gmail.com."

07 sierpnia 2006 | autor: Nina Gierasimczuk

 

tytuł

1. "Wcale nie mamy wyłączności na logiczne myślenie, planowanie przyszłości, przekazywanie wiedzy młodszym pokoleniom czy odczuwanie uczuć wyższych. Zwierzęta opanowały wiele umiejętności uważanych dotąd za właściwe tylko ludziom. Dlaczego zatem czujemy się od nich lepsi?" Poczytaj: Catherine Vincent, Ludzka wyjątkowość? Co unikalnego reprezentuje natura ludzka?, za: Le Monde (tłumaczenie w Onet).

2. I... "Z ziemi polskiej do włoskiej": Adam M. Gadomski, Inżynieria Socjo-Kognitywistyczna.

12 sierpnia 2006 | autor: MK

 

tytuł

Z Forum: "Polskie Towarzystwo Kognitywistyczne wraz z Instytutem Psychologii i Instytutem Filozofii UAM zapraszają na ogólnopolską konferencję naukową pt. "Umysł w świecie – Świat w umyśle", połączoną z V Zjazdem Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego.

PROBLEMATYKA:
Umysł w świecie: pochodzenie umysłów, architektura i zasady działania umysłów jako wytworów ewolucji, umysł, mózg, ciało, sztuczne umysły, uszkodzenia mózgu a defekty umysłu,

Świat w umyśle: sposoby reprezentowania świata: percepcja, pamięć, wyobraźnia, język, rodzaje umysłów – umysł społeczny, racjonalny, matematyczny, etyczny, estetyczny – i ich funkcje, świadomość i samoświadomość, sposoby reprezentowania innych umysłów, błędy w reprezentowaniu świata.

WAŻNE DATY:
Konferencja odbędzie się w dniach 1-2 grudnia 2006 w Poznaniu.
Termin przyjmowania zgłoszeń upływa 30 września 2006.
Termin przyjmowania abstraktów upływa 20 października 2006.

Więcej informacji na stronie internetowej konferencji."

20 sierpnia 2006 | autor: Joanna Szwabe

 

E-book Online

Z Sieci (cała e-książka): M. Gasser, How Language Works. The Cognitive Science of Linguistics (v. 3.0).

23 sierpnia 2006 | autor: MK

 

Przegląd prasy

"Gdy jemy loda, czujemy, że nasz język staje się zimny. Po włożeniu ręki do wody wyczuwamy wilgoć. O skaleczeniu informuje nas ból promieniujący z miejsca, w którym do niego doszło... Te odczucia to tylko złudzenia. Wszystko odbywa się w głowie, gdzie zapisany jest dokładny obraz naszego ciała. To tu zapadają decyzje o tym, że coś boli, moknie czy marznie."

A w jaki sposób nasze ciało obecne jest w naszym mózgu? O tym Tomasz Kozłowski w artykule Głowa pełna ciała w wrześniowym numerze "Charaktery".

25 sierpnia 2006 | autor: MK

 

Dalszy przegląd prasy

Scientific American Mind (August/September).

W numerze m.in.: Head Lines, by N. Branan, J. Talan, JR Minkel, J. Beard, N. Garbarini, R. Lipkin: 6 Page(s); Illusions: The Quirks of Constancy, by V. S. Ramachandran, D. Rogers-Ramachandran: 3 Page(s); The Teen Brain, Hard at Work, by L. Sabbagh: 6 Page(s); Should We Operate?, by K. Firlik: 6 Page(s); Coming to Attention, by A. K. Engel, St. Debener, C. Kranczioch: 8 Page(s); Natural High, by Ulrich Kraft: 6 Page(s); Rise of the Modern Mind, by C. McPherson Smith: 8 Page(s); Think Better: Fostering Group Creativity, by J. Mehlhorn: 2 Page(s); Mind Reads, by R. Lipkin, J. Beard: 2 Page(s).

Uncommon Genius (August 2006).

W numerze m.in.: Inside the Mind of a Savant, by D. A. Treffert, D. D. Christensen: 4 Page(s); Williams Syndrome and the Brain, by H. M. Lenhoff, P. P. Wang, F. Greenberg, U. Bellugi: 5 Page(s); Manic-Depressive Illness and Creativity, by K. Redfield Jamison: 5 Page(s); Uncommon Talents: Gifted Children, Prodigies and Savants, by E. Winner: 4 Page(s); The Expert Mind, by P. E. Ross: 6 Page(s).

A we wrześniowym numerze "Świat Nauki" polecam artykuł: Philip E. Ross, Umysł mistrza: "Badania procesów myślowych najwybitniejszych szachistów pozwalają zrozumieć, jak można osiągnąć mistrzostwo również w innych dziedzinach". Całe 7 stron!

26 sierpnia 2006 | autor: MK

 

tytuł

Niedawno w kognitywistyka.net miał premierę autoryzowany wywiad przeprowadzony przez Anitę Pacholik-Żuromską z prof. Thomasem Metzingerem (tekst), a tu w Sieci znalazłem numer czasopisma "Psyche" poświęcony w całości sylwetce tego niemieckiego filozofa: Thomas Metzinger "Being No One" (Psyche 11/5).

A w numerze (wszystkie artykuły w wersji pdf): Thomas Metzinger: Précis: Being No One, Shaun Gallagher: Metzinger's Matrix: Living the Virtual Life with a Real Body, Reply: Different conceptions of embodiment, Kenneth Einar Himma: The Problem of Explaining Phenomenal Selfhood, Reply: Personal Identity and Cartesian Intuitions, Allan Hobson: Finally Some One, Reply: Can there be a First-Person Science of Consciousness?, Dorothée Legrand: Transparently Oneself, Reply: Content from the Inside Out, Pierre Livet: What is Transparency?, Reply: Meta-abeyance?, Marcello Ghin: What a Self Could Be, Reply: Self-Sustainment on the Level of Global Availability, Josh Weisberg: Consciousness Constrained, Reply: No direction home-searching for neutral ground, Dan Zahavi: Being Someone, Reply: The Value of Historical Scholarship.

27 sierpnia 2006 | autor: MK

 

Spod znaku neuroteologii

"Badania mózgów zakonnic klauzurowych nie potwierdziły obecności ośrodka wyspecjalizowanego w komunikacji z Bogiem.

Dwaj naukowcy z Uniwersytetu Montrealskiego postanowili sprawdzić, czy doznania mistyczne uaktywniają jakiś określony obszar mózgu. Od kilku lat jest to bardzo popularna dziedzina badań w Stanach Zjednoczonych. Niektórzy naukowcy twierdzą wręcz, że w naszym mózgu kryje się obszar stworzony do nawiązywania kontaktu z Bogiem.

Wyniki eksperymentu Kanadyjczyków opublikowane w najnowszym numerze "Neuroscience Letters" są sprzeczne z tą teorią. W doświadczeniach uczestniczyło 15 karmelitanek bosych w wieku od 23 do 64 lat. Ponieważ nie można było czekać z włączoną aparaturą, aż badane doznają autentycznych przeżyć religijnych, poproszono, by odtwarzały je w wyobraźni. W tym czasie rejestrowano aktywność ich mózgów z użyciem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego.

Taka metoda jest w pełni usprawiedliwiona – wcześniejsze badania z udziałem aktorów udających różne stany emocjonalne dowiodły, że wyobraźnia uruchamia te same obszary, które uaktywniają się u ludzi przeżywających daną emocję naprawdę.

Okazało się, że doznania mistyczne uaktywniają tuzin różnych obszarów mózgu związanych z funkcjami takimi jak: samoświadomość, uczucia, zmysły i ruch, a zatem nie udało się znaleźć jednego obszaru wyraźnie odpowiadającego przeżyciom religijnym.

– To nie umniejsza znaczenia i wartości takich doznań – zastrzega dr Mario Beauregard, główny autor pracy. – Oczywiście nie potwierdza także ani nie obala istnienia Boga." [za: ].

A więcej nt. samej neuroteologii artykuł w dziale encyklopedia na naszej stronie.

31 sierpnia 2006 | za: Łukasz Partyka, gazeta.pl

wrzesień-październik

Z "Nature Neuroscience": mózgowe podstawy rozpoznawania twarzy

Obszar mózgu, któremu do tej pory przypisywano wyłącznie zdolność rozpoznawania twarzy, reaguje też na inne obiekty, takie jak samochody, rzeźby czy zwierzęta – wykazały najnowsze badania amerykańskie.

Dotychczas w neurobiologii panował pogląd, że za rozpoznawanie twarzy ludzkich odpowiada pewien obszar w korze mózgu człowieka nazywany zakrętem wrzecionowatym. Zgodnie z tą teorią, neurony zakrętu wrzecionowatego ulegają aktywacji w odpowiedzi na twarze. Dlatego naukowcy zaczęli nawet określać go jako "obszar mózgu wybiórczy dla twarzy".

Aby dokładniej zbadać aktywność tej struktury, naukowcy z Uniwersytetu Stanforda wykorzystali zmodyfikowaną technikę funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) o niezwykłej rozdzielczości. Pozwala ona skupić się na bardzo małych fragmentach tkanki nerwowej mózgu. Tak więc, zamiast analizować aktywność całego zakrętu wrzecionowatego, można było zbadać jego fragmenty – "łatki" złożone z neuronów. To tak jakby analizować ziarenko cukru, zamiast całą kostkę, porównują autorzy artykułu.

Zaproszonym do badania ochotnikom pokazywano zdjęcia twarzy, czworonożnych zwierząt, samochodów i abstrakcyjnych rzeźb, na przemian z obrazkami zatłoczonymi różnymi obiektami.

Badacze odnotowali, że zakręt wrzecionowaty reaguje nie tylko na twarze, ale też – choć mniej intensywnie - na inne prezentowane obiekty, jak auta, zwierzęta czy rzeźby. A dokładniej, okazało się, że choć większość grupek neuronów tej struktury ulega wybiórczej aktywacji tylko pod wpływem twarzy, to są one przedzielone grupkami reagującymi selektywnie na inną kategorię obiektów. "Wybiórczość tych grupek w rozpoznawaniu konkretnych obiektów jest zaskakująca" – podkreślają autorzy pracy.

Ogółem, liczba grupek wyspecjalizowanych w rozpoznawania twarzy, dwukrotnie przewyższa liczbę tych, które selektywnie rozpoznają obiekty nieożywione, jest też o połowę wyższa niż liczba grupek rozpoznających zwierzęta.

Co ciekawe, grupki rozpoznające obiekty z tej samej kategorii nie są ze sobą połączone fizycznie. Sugeruje to, że struktura wyspecjalizowana w rozpoznawaniu twarzy może nawet nie istnieć, zaznaczają naukowcy.

"Nasze wyniki podważają dotychczasowe teorię na temat istnienia obszaru mózgu wyspecjalizowanego w rozpoznawaniu twarzy" – komentuje główny autor pracy dr Kalanit Grill-Spector.

Zdaniem badacza, odkrycie jego zespołu ma ważne znaczenie dla neurobiologów i psychologów. "Po pierwsze, pozwoli ono m.in. stworzyć nowy model tłumaczący sposób w jaki mózg rozpoznaje twarze i inne obiekty" – tłumaczy Grill-Spector. Jednak zanim do tego dojdzie, trzeba będzie przeanalizować aktywność mózgu w makro- i mikroskali (tj. całego mózgu i jego mniejszych obszarów).

Po drugie, łatwiej będzie wyjaśnić międzyludzkie różnice w zdolnościach do rozpoznawania twarzy i innych obiektów. Być może to, że dana osoba z wyjątkową łatwością zapamiętuje i rozpoznaje twarze, a druga jest na nie "ślepa" zależy od wzajemnego stosunku różnych grup neuronów w obszarze zakrętu wrzecionowatego, spekulują badacze.

MK: A ja przypominam zupełnie inny wynik badań: relacja z wykładu prof. N. Kanwisher oraz wywiad z N. Kanwisher autorstwa Kamili Szulc.

01 września 2006 | za: PAP

 

Ze świata: komputery górą

Pod koniec sierpnia powiększył się wachlarz dziedzin, w których komputery biją ludzi na głowę. Okazało się bowiem, że rozwiązujący krzyżówki program WebCrow wygrał współzawodnictwo z ludźmi. Dwie jego wersje ukończyły rozgrywki na pierwszym i drugim miejscu. W konkursie brały udział osoby dwujęzyczne, którym dano 90 minut na rozwiązanie 5 różnych krzyżówek (skonstruowanych w języku włoskim i angielskim).

Zawody odbyły się we Włoszech, w Riva del Garda, jako część Europejskiej Konferencji Sztucznej Inteligencji. Z kim musiał się zmierzyć WebCrow? "Na żywo" z 25 osobami, głównie uczestnikami imprezy, a za pośrednictwem łączy internetowych z 50 innymi konkurentami (entuzjastami krzyżówek bądź badaczami zajmującymi się sztuczną inteligencją).

Spośród 5 krzyżówek 2 pochodziły z amerykańskich dzienników (New York Times oraz Washington Post), 2 następne z włoskiego dziennika La Repubblica, a 1 była mieszanką haseł pochodzących z obu źródeł (by ją wypełnić, trzeba się było jednocześnie posłużyć i włoskim, i angielskim).

Jedna z biorących w rozgrywkach wersji WebCrow była zainstalowana na komputerze na Uniwersytecie w Sienie, a druga na mniejszym pececie znajdującym się w hali konferencyjnej. Wyniki uzyskane przez tę ostatnią były wyświetlane na specjalnym ekranie.

01 września 2006 | za: kopalniawiedzy.pl (Anna Błońska), org. źródło: New Scientist

 

Ze świata: mózg w stanie wegetatywnym

Naukowcy z Wielkiej Brytanii dowiedli, że mózg będącej w stanie wegetatywnym pacjentki reaguje na otoczenie w podobny sposób jak mózgi zdrowych ochotników.

Stan wegetatywny wciąż pozostaje jednym z najmniej poznanych, a zarazem wzbudzających najwięcej dyskusji i kontrowersji etycznych problemów medycyny.

W kwietniu 2005 r. oczy całego świata zwrócone były na USA, gdzie mąż i rodzina Terri Schiavo toczyli prawdziwy bój o życie, a raczej śmierć kobiety. Terri od 15 lat pozostawała w tzw. utrwalonym stanie wegetatywnym. Potrafiła samodzielnie oddychać, trawić jedzenie, a jej serce pompowało krew. Mózg jednak był już nieodwracalnie uszkodzony.

Mąż postanowił więc zakończyć życie żony przez odcięcie jej od sztucznego odżywiania i mimo sprzeciwu rodziny, która twierdziła, że Terri ma szczątkowy kontakt z otoczeniem, sąd przychylił się do decyzji męża.

W dzisiejszym wydaniu tygodnika "Science" Adrian Owen z Medical Research Council w Cambridge opisuje przypadek 23-letniej kobiety, która w lipcu ub.r. roku doznała w wyniku wypadku drogowego ciężkiego urazu mózgu. Pięć miesięcy po wyjściu ze śpiączki zespół ekspertów uznał, że chora znajduje się w stanie wegetatywnym. Co ważne, nieutrwalonym – za utrwalony uznaje się stan wegetacji trwający (w przypadku urazu) co najmniej 12 miesięcy.

Adrian Owen postanowił sprawdzić za pomocą rezonansu magnetycznego, jak mózg kobiety reaguje na różne bodźce z otoczenia, i porównać to z reakcją mózgu zdrowych ochotników. Podczas pierwszego doświadczenia badano reakcję na wypowiadane głośno zdania. Były albo pozbawione sensu, albo miały konkretne znaczenie, jak np., "W twojej kawie jest mleko i cukier".

Okazało się, że pacjentka nie reaguje na bezsensowne dźwięki, a wyraźnie odbiera zdania z sensem – zdjęcia wykonane rezonansem ujawniły, że jej mózg jest aktywny dokładnie w tych samych rejonach co mózg zdrowych ochotników. Jeszcze wyraźniej było to widać, gdy chorej polecano wyobrazić sobie, że np. gra w tenisa lub chodzi po swoim mieszkaniu. Tu również mózg kobiety reagował podobnie jak u w pełni zdrowych osób.

Zdaniem Owena badania dowodzą, że pacjenci w stanie wegetatywnym potrafią zrozumieć wydawane im polecenia i ich mózg na nie reaguje.

Jednocześnie Owen wyraźnie podkreśla, że opisane w "Science" badania dotyczą konkretnego przypadku, którego nie należy uogólniać.

Mózg jego pacjentki w porównaniu z innymi osobami w stanie wegetatywnym odniósł stosunkowo małe obrażenia.

08 września 2006 | za: Wojciech Moskal, gazeta.pl

 

Mój nowy robot :)

Dzisiejszy zakup.
Mega Byte, jeden z pierwszych komercyjnych robotów-psów (robo-dog), sterowany na podczerwień. Sprzedawany jeszcze w latach 90. XX w. Dziś raczej ciężki do dostania.
Będzie robił za "braciszka" dla mojego kota.
Jak się oswoi napiszę o nim coś więcej. :)

 

 

09 września 2006 | autor: MK

 

Problemy z pamięcią

Starsze osoby, które narzekają na wyraźne problemy z pamięcią, mają ubytki w części mózgu odpowiedzialnej za zapamiętywanie – wynika z pracy zamieszczonej na łamach pisma "Neurology".

Jak podkreślają autorzy pracy, chodzi tu o osoby, które ciągle mają prawidłowe wyniki w testach pamięciowych, nie cierpią na chorobę Alzheimera, a nawet na łagodne zaburzenia poznawcze (MCI – z j. ang. mild cognitive impairment). MCI są uważane za czynnik zwiększający ryzyko zachorowania na alzheimera. Określa się je jako zaburzenia pośrednie między normalnym starzeniem a poważniejszą formą demencji, jaką jest alzheimer.

W badaniach prowadzonych przez naukowców z Dartmouth Medical School w Lebanon (stan New Hampshire) wzięło udział 120 osób po 60 roku życia. U pacjentów, którzy narzekali na problemy z pamięcią, odnotowano ubytek istoty szarej w obszarze odgrywającym ważną rolę w zapamiętywaniu. Jej gęstość była o 3 proc. mniejsza w porównaniu z osobami, które nie odczuwały pogorszenia pamięci. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi ubytek ten wynosił 4 proc.

Jak komentuje autor pracy, prof. Andrew Saykin, z badań tych płynie wniosek, że pacjenci odczuwający wyraźne problemy z zapamiętywaniem, których jednak nie wykrywa się testami, powinni przechodzić dokładne badania, a stan ich zdrowia powinien być później stale monitorowany przez lekarza. "Takie osłabienie pamięci może być bowiem etapem poprzedzającym rozwój MCI. A im wcześniej się to stwierdzi, tym lepiej można będzie pomóc pacjentowi za pomocą dostępnych terapii" – podkreślają naukowcy.

13 września 2006 | autor: MK

 

Przegląd prasy: Psychologia XXI wieku

Dzisiaj w nocy wróciłem z wojaży, a tu mnóstwo informacji interesujących znalazło się w e-skrzynce. Na razie dzielę się wiadomością, że wyszedł specjalny numer czasopisma "Charaktery" poświęcony neuropsychologii.
A w środku m.in.: artykuł prof. W. Ducha (Od mózgu do umysłu), prof. Andrzeja Wróbla (Przed nami neuroprzyszłość), prof. Ryszarda Tadausiewicza (Daleko nam do sztucznego mózgu) i kilku innych autorów (m.in. mojej osoby: "Ludzkie emocje maszyn").

Zobacz więcej na stronie numeru.

21 września 2006 | autor: MK

 

O Sztucznej Inteligencji w Radiu Lublin

Czym jest sztuczna inteligencja? Po co ją tworzymy? Jaka przyszłość czeka chatterboty i czym są tzw. virtual humans? Jaki cel miał projekt PaintBot – budowy robota-malarza? Czy jest sens rozważać problem buntu robotów? Odpowiedzi na te i inne pytania będzie można odsłuchać w poniedziałek w godz. 24:00-01:00 na antenie Radia Lublin. Prowadzący – Mariusz Kamiński. Zaproszony gość – Marek Kasperski.

Zainteresowanych zapraszam w poniedziałek do odsłuchu.

22 września 2006 | autor: MK

 

UWAGA! Nowa wersja wortalu – wersja okrojona

Ze względu na prace nad nową wersją strony, by mogły posuwać się do przodu, stara wersja wortalu zostaje zastąpiona przez aktualną. Na razie w wersji BARDZO okrojonej, ale sukcesywnie będzie się rozbudowa posuwała na przód.

Za wszelkie niedogodności – np. brak dostępu do artykułów – przepraszamy!

PS: działa cały dział Strony głównej (razem z Archiwami), dział Nauki o mózgu (wraz z poddziałami) oraz O stronie. Działa także ciągle stare Forum.

22 września 2006 | autor: Redakcja

 

Z e-poczty: II Poznańskie Forum Kognitywistyczne

"Pozytywne opinie po zeszłorocznym forum skłoniły nas do kontynuacji naszej inicjatywy. Tym razem poznańskie forum kognitywistyczne jest impreza towarzysząca V Zjazdowi PTK. Studenckie Koło Kognitywistyczne (strona) i Koło Nauk o Poznaniu i Komunikacji (strona) we współpracy z Instytutem Filozofii oraz Instytutem Psychologii UAM w Poznaniu mają przyjemność zaprosić na II Poznańskie Forum Kognitywistyczne, które odbędzie się dnia 03.12.2006.

Szczegółowe informacje na temat konferencji oraz rejestracji dostępne są na stronie SKK."

22 września 2006 | autor: Marcin Leszczyński

 

Polski syntezator mowy najlepszy na świecie!

Program komputerowy, opracowany przez Łukasza Osowskiego i Michała Kaszczuka, pozwala osobom niewidomym pracować przy komputerze i korzystać z informacji umieszczonych w internecie. Obaj laureaci są absolwentami Politechniki Gdańskiej.

"IVONA to swoisty silnik, który pozwala odczytywać teksty zapisane w formie cyfrowej" – tłumaczył Osowski. Jak wyjaśnił, o sukcesie IVONY zadecydowała konsekwencja jej twórców w dążeniu do tego, aby "sztuczna mowa" brzmiała możliwie najbardziej naturalnie, a więc aby jakość głosu była jak najlepsza.

Na silniku IVONA oparto już kilka produktów, które znalazły zastosowanie komercyjne. Syntezator wykorzystywany jest nie tylko przez osoby niewidome i niedowidzące; stosuje go także wojsko i firmy telekomunikacyjne - do automatycznego odczytywania tekstów przez telefon. Popularna wersja syntezatora, Ekspressivo, umożliwia odsłuchiwanie poczty elektronicznej i dokumentów podczas jazdy samochodem lub spaceru, a także zapisywanie wiadomości w postaci plików mp3.

"Jednym z ciekawszych zastosowań IVONY jest wbudowanie jej w serwisy internetowe, dzięki czemu ich czytelnicy nie męczą wzroku. Popularne portale już stosują tę technologię" – zapewnia Osowski. (...)

Polskie prace nad syntezatorem mowy trwały około trzech lat. IVONA powstała w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym w Gdyni, gdzie Osowski i Kaszczuk, tuż po obronie prac magisterskich, założyli firmę spinn-off IVO Software. "Działalność w obszarze parku pozwoliła firmie na szybki rozwój. Mieliśmy niski czynsz, pomoc prawną, księgową i organizacyjną, dysponowaliśmy doskonałymi łączami internetowymi. Prestiż Parku zwiększył też skuteczność działań marketingowych" – podkreślił Osowski.

Do tej pory technologia dostosowana była do potrzeb rynku polskiego. Na potrzeby konkursu informatycy opracowali angielską wersję programu.

Konkurs Blizzard Challenge jest organizowany przez Carnegie Mellon University z USA. Brało w nim udział 14 grup badawczych z całego świata. Wśród uczestników konkursu jest siedem ośrodków naukowych oraz siedem ośrodków badawczo-rozwojowych firm, zajmujących się syntezą mowy - z Japonii, USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Izraela i Chin.

Gratulujemy!