M. Bobran, Mój głos w dyskusji o językoznawstwie kognitywnym.
fragment: "Spór o kognitywizm obejmuje dzisiaj nie tylko językoznawstwo, ale także filozofię, sztukę filmową, a być może także i inne dziedziny humanistyki, w której wywołał wielkie zainteresowanie, ale też i niemały sceptycyzm co do dalszego rozwoju tej teorii poznania. Sceptycyzm ten, jak się wydaje, został spowodowany głównie przez próbę puszczenia w niepamięć ogromnego bogactwa mozolnie wypracowywanych przez różnorodne szkoły badawcze osiągnięć naukowych i podjęcie kopernikańskiej próby rekonstrukcji całej teorii języka od podstaw. Tyle tylko, że M. Kopernik najpierw stworzył zwartą teorię o heliocentrycznej budowie świata, zweryfikował ją dokładnymi obliczeniami i dopiero później ogłosił ją światu, zaś kognitywiści zaproponowali tylko tezę, że język jako społeczny byt wyizolowany nie poddaje się prawidłowym opisom." więcej »
01 III 2006 | s. 50 | 559 KB
G. Borawski, Genealogia i ideologia Sztucznej Inteligencji.
fragment: "Można rozróżnić dwa wymiary Sztucznej Inteligencji: operacyjny i ideologiczny. Wymiar operacyjny odnosi się do działań mających na celu praktyczne i teoretyczne korzyści, wynikające z prowadzonych badań. W tym aspekcie Sztuczna Inteligencja odnosi sukcesy i może znacznie poszerzyć zakres ludzkich możliwości poznawczych, przyczyniając się tym do rozwiązania wielu trudnych problemów (chociażby tych, które wiążą się z wykonywaniem skomplikowanych operacji medycznych). (...)
W niniejszej pracy nie będę poruszał kwestii związanych z operacyjnym, czy technicznym wymiarem badań nad sztuczną inteligencją, lecz skupię się na najważniejszych ideologicznych trudnościach Sztucznej Inteligencji. Wynikają one w dużej mierze z unaukowienia koncepcji umysłu, a wiążą się z takimi zagadnieniami, jak problem obliczalności zjawisk mentalnych, czy jakościowy aspekt ich treści." więcej »
11 XII 2005 | s. 92 | 846 KB
A. Brodziak, Świadomość skwantowana.
A. Brodziak, Wokół kontrowersyjnych teorii świadomości: Franka Tiplera i Matti Pitkanena.
opis: Dwa, zazębiające się teksty na temat kwantowego podejścia do świadomości, łączącego mikroświat z makroświatem.
22 V 2002
A. Chmielecki, Intuicja intelektualna. Fenomen rozumienia.
opis: Artykuł na podstawie wystąpienia, które miało miejsce na Zjeździe z okazji 120-lecia Polskiego Towarzystwa Filozoficznego w Szczecinie. więcej »
15 XI 2004 | s. 17 | 193 KB
A. Chmielecki, Konceptualne podstawy kognitywistyki – krytyka i propozycja własne.
opis: Suplement do tekstu "Intuicja intelektualna...". więcej »
15 XI 2004 | s. 8 | 111 KB
A. Chuderski, Wykorzystanie metod sztucznej inteligencji w badaniach nad umysłem.
opis: Obszerna praca traktująca o wykorzystywaniu funkcjonalistycznego podejścia w ramach badań i symulacji umysłu ludzkiego. Jest to rzetelne studium najnowszych tendencji. więcej »
06 III 2002 | s. 50 | 463 KB
P. Czarnecki, Koncepcja umysłu w filozofii Daniela Dennetta.
opis: Praca powyższa jest świetnie przygotowaną monografią filozofii umysłu D. C. Dennetta. Jest to w zasadzie podstawa do dalszych badań w zakresie nauk kognitywnych zatem lektura obowiązkowa! więcej »
07 II 2002 | s. 69 | 704 KB
W. Duch, Umysł, świadomość i działanie twórcze.
fragment: "Neurokognitywna teoria umysłu powinna wyjaśnić dlaczego i w jakich warunkach stany umysłowe pojawiają się w wyniku procesów zachodzących w mózgu, jaka jest struktura i własności relacyjne tych stanów. Zdarzenia neurofizjologiczne są substratem pozwalającym na istnienie umysłu, a więc są warunkiem koniecznym jego istnienia. Środowisko umożliwia utworzenie się w tym substracie reprezentacji regularności wykrywanych przez zmysły, pozwalając na sprawniejsze działanie organizmu, sterowanego zdolnym do adaptacji mózgiem. Powstanie zdarzenia umysłowego jest wynikiem rezonansu pomiędzy stanami zapamiętanymi (oczekiwaniami) i stanem bieżącym (np. doświadczeniem zmysłowym), czyli aktualizacji potencjalnych stanów wewnętrznych, modyfikowanej przez zewnętrzne bodźce. Nowe stany modyfikują istniejące ślady pamięci lub tworzą nowe stany, jeśli zostaną skategoryzowane jako dostatecznie odmienne i ważne." więcej »
03 XII 2005 | s. 25 | 328 KB
M. Hetmański, Maszyna Turinga a umysł ludzki.
opis: Artykuł dotyczy maszyna Turinga i ew. adekwatności jej jako modelu umysłu ludzkiego. Porusza w kolejności następujące zagadnienia: problem rozstrzygalności w matematyce (rozstrzygalność a algorytmizacja), podstawowe założenia maszyny Turinga, uniwersalność i ograniczenia maszyny Turinga i twierdzenie Gödla. Silną stroną artykułu jest to, iż autor nie tylko relacjonuje znane wyniki, ale również, podejmując z nimi dyskusję, przedstawia swoją propozycję maszynowego modelu umysłu ludzkiego. więcej »
09 VIII 2002 | s. 18 | 210 KB
K. Kamiennik, Johna Searle'a koncepcja świadomości.
opis: Zagadnienie świadomości jest prawdopodobnie najbardziej intrygującym i wszechobecnym źródłem problemów w całej historii filozofii. Z jednej strony nasza własna świadomość wydaje się najbardziej podstawowym ze znanych nam faktów, z drugiej natomiast – jest pojęciem niedefiniowalnym, nie potrafimy nic powiedzieć o jej naturze.
Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że zdefiniowanie i opisanie świadomości jest zadaniem niezmiernie łatwym. Bo czyż nie jest tak, że przez całe życie mamy ciągły kontakt z naszą świadomością? Jeśli tak, to opisywanie świadomości jest tym samym, co opisywanie naszych własnych, świadomych doznań. Searle zauważa jednak, że zadanie to nie jest takie proste. więcej »
04 XII 2006 | s. 31 | 345 KB
M. Kasperski, Maszyny z... emocjami ludzi. Projektowanie relacji człowiek-robot.
opis: Kontakty międzyludzkie – personalne – to gra, w której uczestniczą minimum dwie osoby. Gracze zasiadają do gry znając i respektując jej zasady – jeśli chcą by kontakty ich były owocne. Co by się jednak stało, gdyby jednego z graczy zastąpić maszyną albo programem komputerowym imitującym osobę? Czy reguły gry uległyby zmianie? Czy też gracz-człowiek, pomimo wiedzy na temat swojego nie-ludzkiego partnera, zachowywałby się nadal tak, jak w kontaktach człowiek-człowiek? więcej »
02 I 2007 | s. 7 | 180 KB
M. Kasperski, W stronę twórczych maszyn. Wprowadzanie w tematykę.
opis: Czy komputery mogą być twórcze, w sensie twórczości artystycznej? Pisać wiersze, malować, komponować muzykę... Tekst pierwotnie ukazał się drukiem w kwartalniku literacko-filozoficznym "[fo:pa]" (październik 2005). więcej »
05 XI 2005 | s. 4 | 139 KB
M. Kasperski, Twarzą w twarz cz. 1 i cz. 2.
opis: O mózgowych podstawach rozpoznawania twarzy. Tekst pierwotnie ukazał się drukiem w czasopiśmie psychologicznym "Charaktery" (sierpień 2005).
20 IX 2005 | s. 2 | 256 KB | 212 KB
M. Kasperski, O rozszerzalności testu Turinga. Z filozofii SI.
opis: Tekst autorskiego pomysłu godzącego wizję SI przedstawioną przez Turinga, a związaną z maszynami myślącymi z tą zdefiniowaną przez Marvina Minsky'ego, a związaną z maszynami inteligentnymi na wzór inteligencji człowieka oraz z tą, która wyłania się z dzisiejszej robotyki kognitywnej, wzorowanej na inteligencji zwierząt. więcej »
22 VIII 2005 | s. 5 | 100 KB
M. Kasperski, Kiedy komputery będą odczytywać ludzkie emocje i na nie odpowiadać?
opis: Slajdy z wystąpienia pod tym samym tytułem, które miało miejsce 20 maja 2005 r., w ramach konferencji "RRR – Kognitywizm: Empatia", Lublin. więcej »
25 V 2005 | s. 13 | 390 KB
M. Kasperski, Android potrzebny od zaraz. Rozmyślania nad kategorią sztucznego człowieka w filozofii Sztucznej Inteligencji.
opis: W tekście autor zastanawia się nad problematycznością kategorii sztucznego człowieka, jako pewnego rodzaju lekarstwa na dzisiejszą rozmytość pojęcia "sztuczna inteligencja" obejmującego tak systemy ekspertowe, jak i programy do dowodzenia twierdzeń z zakresu logiki. Dostrzegając współczesne tendencje w ramach robotyki kognitywnej usiłuje zwrócić uwagę potrzebę zaistnienia tej kategorii.
15 III 2002
M. Kasperski, Test Turinga.
opis: Przedstawiam tekst, w którym poddany zostaje analizie test Turinga – podstawy, teoretyczne założenia, argumenty przeciw i za przyjęciem stanowiska z Can a Machine Think, w końcu i same konsekwencje wynikające dla tak pojętej metodologii badań nad umysłem i maszynami myślącymi (Sztucznej Inteligencji).
Tekst ten jest w zasadzie fragmentem mojej większej pracy – Wczoraj, dzisiaj, jutro Sztucznej Inteligencji, która stała się podstawą mej autorskiej książki pt. Sztuczna Inteligencja. Droga do maszyn myślących (Wyd. Helion, 2003). (zob. oficjalną stronę książki). więcej »
05 II 2002 | s. 33 | 387 KB
M. Kasperski, Kilka słów w kwestii Chińskiego Pokoju i dwu innych argumentów przeciw SI: R. Penrose'a i "z redukcjonizmu".
opis: Tekst o argumencie Chińskiego Pokoju i kontrargumentach w stosunku do niego; rozważany na podstawie publikacji J. Klocha Chiński Pokój. Eksperyment myślowy Johna Searle'a. Studium historyczno-filozoficzne (cz. 2), która wydała mi się spaczona dozą subiektywności wymienionego wyżej autora (jak się później miało okazać, tak samo uważa prof. W. Duch, z którym w tej sprawie się kontaktowałem).
Poza Chińskim Pokojem przetaczam i omawiam pokrótce dwa inne współczesne argumenty przeciw możliwości skonstruowania sztucznej inteligencji: 1) R. Penrose'a i 2) przeciw redukcjonizmowi. więcej »
07 I 2002 | s. 18 | 219 KB
M. Kasperski, Koncepcja powiązania mózg-umysł wyrażona przez M. S. Gazzanige w książce "O tajemnicach ludzkiego umysłu".
opis: Tekst stanowi w zasadzie usystematyzowanie poglądów Gazzanigi na temat relacji umysł-mózg. Jednak, co warte podkreślenia, jest on pisany z myślą odbiorcach, którzy z książką O tajemnicach ludzkiego umysłu, są już jako tako obeznani. Nie jest on zwyczajnym streszczeniem, a raczej usystematyzowaniem treści wyłożonych przez autora wyżej wymienionej pozycji. więcej »
07 VIII 2001 | s. 19 | 471 KB
P. Kołodziejczyk, Świadomość jako zjawisko biologiczne. Podejście Johna Searle'a.
fragment: "W poniższych rozważaniach staram się opisać i poddać analizie koncepcję świadomości w ujęciu Searle’a. Wychodząc od ontologicznych założeń leżących u podstaw teorii Searle’a podejmuję próbę ukazania pozytywnej i negatywnej warstwy jego analiz dotyczących zjawiska świadomości." więcej »
11 III 2005 | s. 13 | 176 KB
P. Kołodziejczyk, Zastosowanie kuhnowskiego pojęcia paradygmatu w analizie badań nad sztuczną inteligencją.
opis: Artykuł powstały na bazie wystąpienia Autora na III Filozoficznym Forum w Lublinie (maj 2004). więcej »
16 VIII 2004 | s. 7 | 124 KB
P. Kołodziejczyk, O pewnym nieporozumieniu oceny badań nad sztuczną inteligencją.
opis: Kilka słów krytycznych w stosunku do argumentu Penrose'a przeciw AI. więcej »
22 I 2004 | s. 5 | 239 KB
P. Kołodziejczyk, Superweniencja semantyczna, koneksjonizm a badania nad Sztuczna Inteligencją.
opis: Autorska propozycja semantyki obliczeniowej, opartej na relacji superweniencji, z implikacjami dla Sztucznej Inteligencji. więcej »
01 XII 2003 | s. 6 | 203 KB
P. Kołodziejczyk, Obliczanie, semantyka i superweniencja.
opis: Autor podejmuje się krótkiego omówienia następujących kwestii: ujęcia semantyki w mocnej wersji SI i jej krytyki oraz relacji superweniencji i semantyki obliczeniowej. więcej »
01 VII 2003 | s. 5 | 198 KB
P. Kołodziejczyk, I. Sobol, Koncepcja przedmiotu w M-ontologii formalnej.
opis: W swych rozważaniach autorzy rekonstruują i podejmuję analizę niektórych rozstrzygnięć dokonanych w ramach teorii Jacka Paśniczka, czyli M-ontologii, która główne założenia czerpie z koncepcji sformułowanej przez Alexiusa Meinonga. Wg autorów omówienie to wydaje się o tyle ważne, że propozycja J. Paśniczka oprócz implikacji formalnych posiada również doniosłe konsekwencje filozoficzne, a także ontologiczne. Warto tu wymienić między innymi: analizy dotyczące statusu światów możliwych, czy specyficzną koncepcję przedmiotu, której interpretacja jest tematem niniejszej pracy. [Na podstawie Wprowadzenia]. więcej »
01 VII 2003 | s. 5 | 97,7 KB
P. Kołodziejczyk, Logiczne i filozoficzne implikacje twierdzenia Gödla.
opis: Tekst wprowadzający w problematykę programu Hilberta i twierdzenia Gödla. więcej »
21 VI 2003 | s. 5 | 159 KB
P. Kołodziejczyk, Czy reguły obliczeniowe są wystarczającym warunkiem dla generowania semantyki?
opis: Szkic referatu wygłoszonego na II Filozoficznym Forum Młodych, Bielsko-Biała 2003. więcej »
18 V 2003 | s. 8 | 119 KB
P. Kołodziejczyk, Rola teorii obliczalności w badaniach nad AI.
opis: Celem artykułu "jest próba uchwycenia związków pomiędzy matematyczną teorią obliczalności, a badaniami nad sztuczną inteligencją". Podstawowym pytaniem jakie stawia autor brzmi: "czy włączenie teorii obliczalności w ramy AI jest koniecznym warunkiem prowadzenia badań nad sztuczną inteligencją?". więcej »
13 II 2003 | s. 10 | 253 KB
P. Kołodziejczyk, Związek logiki kwantyfikatorów rozgałęzionych i teorii sieci semantycznych w badaniach nad sztuczną inteligencją.
fragment: "Tematyka tego artykułu oscyluje wokół jednego z kluczowych problemów badań nad sztuczną inteligencją, a mianowicie – zagadnienia reprezentacji reprezentacji wiedzy przez systemy przetwarzające informację". więcej »
01 I 2003 | s. 5 | 212 KB
P. Kołodziejczyk, Funkcjonalizm jako filozoficzna podstawa teorii Sztucznej Inteligencji.
opis: W pracy zostaje przedstawione stanowisko funkcjonalizmu, zapoczątkowane przez H. Putnama, jako swego rodzaju metodologia SI. Zostały tu omówione: założenia obliczeniowej teorii umysłu; rola podejścia funkcjonalistycznego dla ogólnych teorii umysłu – z rozróżnieniem stanowiska ortodoksyjnego, umiarkowanego i komputerowego; i w rezultacie przedstawione implikacje funkcjonalizmu dla SI. więcej »
04 VII 2002 | s. 10 | 155 KB
P. Kołodziejczyk, Intencjonalność a komputery. Krytyka J. Searle'a mocnej wersji AI.
opis: Omówienie stanowiska J. Searle'a wobec intencjonalności komputerów. W tym: główne założenia stanowiska funkcjonalnego; problematyka intencjonalności w mocnej wersji AI [strong AI] i rekonstrukcja krytyki tego stanowiska, dokonana pierwotnie przez J. Searle'a. więcej »
29 VI 2002 | s. 4 | 158 KB
P. Kołodziejczyk, Lingwistyka Chomsky'ego wobec badań nad sztuczną inteligencją.
opis: W artykule poruszana jest problematyka koncepcji gramatyki generatywnej N. Chomsky'ego i jej wpływ na badania z zakresu Sztucznej Inteligencji. Są tam omówione: główne założenia lingwistyki matematycznej wraz z jej interpretacjami; semantyczne aspekty lingwistyki Chomsky'ego; rola lingwistyki matematycznej dla rozwoju SI. więcej »
22 VI 2002 | s. 17 | 226 KB
P. Kołodziejczyk, Implikacje behawioryzmu w badaniach nad sztuczną inteligencją.
opis: Czterostronicowy, acz syntetyczny, tekst na temat wpływu założeń behawioralnych na metodologię SI. więcej »
13 V 2002 | s. 4 | 94 KB
P. Kołodziejczyk, Między fenomenologią a cognitive science. Johna Searle'a teoria intencjonalności.
opis: Wnikliwa analiza pojęcia intencjonalności w filozofii J. Searle'a, poprzedzona o dociekania nad miejscem tej kategorii u F. Brentany oraz u K. Twardowskiego. Prócz tego, porusza on kwestię psychologizmu i antypsychologizmu (tu G. Frege) tak w filozofii, jak i w przyrodoznawstwie, na przełomie XIX i XX wieku. więcej »
05 V 2002 | s. 30 | 315 KB
G. Króliczak, Czy iluzje zwodzą jedynie "oko", lecz nie rękę?
opis: Powyższy artykuł jest znacznie rozbudowaną częścią doktoratu Grzegorza Króliczaka. Zamysłem autora jest przede wszystkim próba obrony hipotezy Melvyna A. Goodale'a i A. D. Milnera o "dwóch mózgach wzrokowych". Przyczynkiem do tego są świetnie zrelacjonowane eksperymenty dotyczące prezentacji generujących iluzje i ich wpływ na spostrzeganie oraz system wzrokowo-motoryczny. Przede wszystkim jest tutaj przedstawiona w sposób bardzo klarowny tzw. iluzja Ebbinghausa. więcej »
16 I 2002 | s. 15 | 322 KB
M. Nowicki, T. Jarmużek, Psychoontologiczne teorie Edyty Stein i Romana Ingardena.
opis: Tekst stanowi próbę przybliżenia i rozstrzygnięcia sporu o możliwości odczytywania cudzych stanów psychicznych, z wiedzą o stanie psychofizycznym osoby drugiej. więcej »
06 IV 2002 | s. 27 | 291 KB
M. Nowicki, Syntaktyczne twierdzenia limitacyjne, wyłożone sposobem Turinga, z konkluzjami Chatina.
opis: Praca prezentuje "tajniki" maszyny Turinga – bardzo formalnie. Dodam, iż praca ta została uznana za najlepszą pracę magisterską na filozofii (UMK, Toruń) w roku 2000.
25 XI 2000
A. Pacholik-Żuromska, Sposoby przedstawiania a postawy propozycjonalne – elementy filozofii kognitywnej Jerry'ego Fodora.
opis: Jest to artykuł napisany na podstawie wystąpienia autorki, które miało miejsce na I Ogólnopolskim Filozoficznym Forum Młodych w Cieszynie. Dotyczy zaś koncepcji języka myśli [mentalese] Jerry'ego Fodora. więcej »
12 VI 2002 | s. 10 | 124 KB
R. Palczewski, Wiedza i mądrość. Ujęcie Keitha Lehrera.
opis: Kolejny tekst z zakresu logiki, tym razem dotyczy zagadnienia definiowalności wiedzy i mądrości. Dodam, że został wygłoszony na Ogólnopolskiej Konferencji Kognitywnej (Toruń, 8-9 XII 2000), w ramach tego winien się ukazać w materiałach pokonferencyjnych.
20 IX 2001
R. Palczewski, Reprezentacja logiczna wiedzy i przekonania. Podstawowe problemy logiki epistemicznej.
opis: Praca magisterska z zakresu logik epistemicznych, napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Jerzego Perzanowskiego (dyr. Instytutu Logiki UMK Toruń, UJ). Kompendium wiedzy w zakresie wyżej wspomnianych logik epistemicznych, które wykorzystywane są przy opracowywaniu implementacji wiedzy, sądów i przekonań dla maszyn inteligentnych (mających być inteligentnymi). więcej »
19 IV 2002 | s. 104 | 917KB
R. Piłat, Percepcja głębi.
opis: O problemie Molynouxa.
Tekst stanowi podstawę wystąpienia wygłoszonego przez prof. Roberta Piłata na forum uczestników Konserwatorium Kognitywnego, zorganizowanego przez IF UMK (Toruń) w dniu 23 V 2000. więcej »
25 XI 2001 | s. 11 | 266KB
S. Wacewicz, Ewolucja języka. Wprowadzenie.
opis: Ewolucja języka (evolution of language) to szerokie, interdyscyplinarne pole badawcze, dotyczące powstania i rozwoju u naszych ewolucyjnych przodków zdolności do komunikacji językowej, nie występującej u innych zwierząt. Obecny artykuł ma za zadanie dostarczenie Czytelnikowi niezbędnych ogólnych informacji wstępnych dotyczących zagadnień związanych z ewolucją języka. więcej »
11 II 2007 | s. 7 | 303KB
D. Wiener, Koncepcja świadomości Antonio Damasio, przedstawiona w książce "The feeling of what happens: body and emotion in making of consciousness".
opis: Referat wygłoszony na Sympozjum Kognitywnym 2000: Subiektywność a świadomość (Obrzycko, 4-6 V 2000). Warto może tutaj dodać, że książka autorstwa Damasio ukazała się już w polskim przekładzie (Macieja Karpińskiego), pt. Tajemnica świadomości. Jak ciało i emocje współtworzą świadomość (Wyd. Rebis, Poznań 2000). Postarałem się zatem by wszystkie terminy niejednoznaczne były porównane z polskim, oficjalnym tłumaczeniem. więcej »
01 XII 2001 / 15 X 2002 | s. 14 | 213 KB
Marek Kasperski
2007, konsultacja merytoryczna: D. Casacuberta, Umysł. Czym jest i jak działa, Świat Książki.
2006, redakcja merytoryczna: T. Stafford, M. Webb, 100 sposobów na zgłębienie tajemnic umysłu, Onepress.
2005, redakcja merytoryczna: J. Hawkins, S. Blakeslee, Istota inteligencji, Onepress.
2003, książka autorska: M. Kasperski, Sztuczna Inteligencja, Helion, (nakład wyczerpany).
redaktor pisma: "Theoria et Historia Scientiarum. An International Interdisciplinary Studies".
2003, redakcja: O myśleniu procesualnym: Charles Hartshorne i Charles Sanders Peirce, Wyd. UMK.
2002, redakcja merytoryczna: S. Pinker, Jak działa umysł, Książka i Wiedza.
2002, redakcja wraz z A. Szahajem: Filozofia amerykańska dziś, Wyd. UMK.
Tematyka: filozofia umysłu, filozofia języka, neuroscience, psychologia kognitywna, robotyka, sztuczna inteligencja
