forumsklepmapakontakt

głównakognitywistykaencyklopedianauki o mózguSI i robotykaartykułyksiążkiz krajuwydarzenialinkio stroniepomoc
baner

Przejdź niżej

_

Przejrzyj dział

_

Dorobek Redakcji strony

Marek Kasperski
okładka2007, konsultacja merytoryczna: D. Casacuberta, Umysł. Czym jest i jak działa, Świat Książki.

_

okładka2006, redakcja merytoryczna: T. Stafford, M. Webb, 100 sposobów na zgłębienie tajemnic umysłu, Onepress.

_

okładka2005, redakcja merytoryczna: J. Hawkins, S. Blakeslee, Istota inteligencji, Onepress.

_

okładka2003, książka autorska: M. Kasperski, Sztuczna Inteligencja, Helion, (nakład wyczerpany).

_

Tomasz Komendziński
okładkaredaktor pisma: "Theoria et Historia Scientiarum. An International Interdisciplinary Studies".

_

okładka2003, redakcja: O myśleniu procesualnym: Charles Hartshorne i Charles Sanders Peirce, Wyd. UMK.

_

okładka2002, redakcja merytoryczna: S. Pinker, Jak działa umysł, Książka i Wiedza.

_

okładka2002, redakcja wraz z A. Szahajem: Filozofia amerykańska dziś, Wyd. UMK.

_

Leszek Nowaczyk
2006, redakcja merytoryczna: Rusz głową –  jak szybko podnieść poziom swojej inteligencji, Świat Książki.
_

 

 
Tu jesteś: nauki o mózgu / słowniczek

_

10 sierpnia 2010
ostatnia modyfikacja

mózg

Abducens – odwodzący
Aferentne połączenia – połączenia wchodzące z zewnątrz, aferentacja – zbiór wchodzących połączeń, deaferentacja – odłączenie
Amygdala – jądro migdałowate, struktura układu limbicznego
Amygdaloclaustral area – pole migdałowato-przedmurzowe
Anterior – przednia
Anterior commissure – spoidło przednie
Archipallium, archicortex – kora stara
Arcuate nucleus – jądro łukowate, rdzeniomózgowie
Arcuate fasciculus – pęczek łukowaty, wiązka łącząca obszary Wernickego i Brocka

Basal ganglia – jądra podstawne
Basal forebrain – część podstawna kresomózgowia = ciało migdałowate, jądro ogoniaste i soczewkowate, ciało prążkowane, włókna spoidłowe i kojarzeniowe, torebka wewnętrzna i wieniec promienisty
Basal substance – istota podstawowa (międzykomórkowa)
Baso-laterale, część podstawowo-boczna
Basolateral amagdyloid nucleus – jądro migdałowate podstawne boczne
Basomedial amagdyloid nucleus – jądro migdałowate podstawne przyśrodkowe
Brain stem – pień mózgu = rdzeniomózgowie i śródmózgowie + most
Brodmana pola, pola cytoarchitektoniczne
Broca obszar – ruchowy ośrodek mowy
Bruzda centralna, bruzda Rolanda
Bulbus olfactorius, opuszka węchowa

Calcarin sulcus – bruzda ostrogowa
Caudate nucleus – jądro ogoniaste, część podstawna kresomózgowia, jądro układu pozapiramidowego
CA1, CA2, CA3 – obszary hipokampa
Central amagdyloid nucleus – jądro migdałowate środkowe
Centromedian nucleus – jądro środkowo-przyśrodkowe wzgórza
Cerebellum – móżdżek
Cerebrum – mózg
Chiasma opticum – skrzyżowanie wzrokowe, część podwzgórza
Ciało kolankowate boczne – LGN, Lateral Geniculate Nucleus
Ciało modzelowate – corpus callosum, ma dziób (rostrum), kolano (genu) i pień (truncus)
Ciało prążkowane – corpus striatum – jądro ogoniaste, skorupa i gałka blada,
Ciało suteczkowate– corpus mamillare
Cingulate gyrus – zakręt obręczy, struktura układu limbicznego
Cingulate cortex– kora zakrętu obręczy, stara kora
Claustrum – przedmurze
Cochlear nucleus – jądra ślimakowe
Colliculus inferior – wzgórek dolny
Colliculus facialis – wzgórek twarzowy
Colliculus superior– wzgórek górny
Commissures – masywne połączenia pomiędzy półkulami, spoidła, połączenia istoty białej
Corona radiata – wieniec promienisty
Corpora mammilaria – ciała suteczkowate, struktura układu limbicznego
Corpus callosum – spoidło wielkie, ciało modzelowate
Corpus striatum – ciało prążkowane
Corpus pineale, pineal gland – szyszynka, gruczoł dokrewny
Cortical amygdaloid nucleus – jądro migdałowate korowe
Corticofugal pathways – drogi zstępujące, odkorowe
Culmen – czub
Crura cerebrii – konary mózgu
Cytoarchitektoniczne mapy

Diagonal band – prążek przekątny
Diencephalon – międzymózgowie
Dentate gyrus – zakręt zębaty, stara kora, w hipokampie
nucleus – jądro zębate (związane z utrzymywanie postawy ciała)
granule cells – komórki ziarniste zakrętu zębatego
DM, Dorsal-Medial nucleus, jądro przyśrodkowo-grzbietowe
Dorsal, górny (grzbietowy)

Eferentne połaczenia – wychodzące
Eminentia saccularis – wyniosłość woreczkowa
Encephalon – mózgowie: tyło, śród i przodomózgowie
Entorhinal cortex – węchomózgowie, kora (stara) węchowa hipokampa, czołowa część kory zakrętu hipokampa
Epithalamus – nadwzgórze, część międzymózgowia

Falx cerebri – sierp mózgu
Fimbria – strzępek, część sklepienia bliska hipokampa
Fissure – szczelina
Flocculus – kłaczek
Fornix – sklepienie, struktura układu limbicznego, łączy się z hipokampem
Frontal – czołowy

Globus pallidus – gałka blada, część jąder soczewkowatych
Granule cells – komórki ziarniste
Gyrus angularis – zakręt kątowy
Gyrus orbitales– zakręt oczodołowy
Gyrus – zakręt, zawój

cinguli – zakręt obręczy
precentralis – zakręt przedśrodkowy
postcentralis – zakręt zaśrodkowy kory
rectus – zakręt prosty

Hindbrain – tyłomózgowie
Hipokamp – hippocampus (po łacinie „konik morski”), róg Ammona, struktura układu limbicznego
Hypophysis – przysadka mózgowa
Hypothalamus – podwzgórze

Inferior colliculus – wzgórki czworacze dolne, część śródmózgowia
Infundibulum – lejek, struktura łącząca przysadkę z podwzgórzem
Internal capsule – torebka wewnętrzna
Insula – wyspa, płat kory mózgu leżący w głębi bruzdy bocznej
Istota czarna – substantia nigra, siatkowata (pars reticulata) i zbita (pars compacta)
Istota dziurkowana – substantia perforata

Jądro – nucleus

czerwienne – red nucleus, nucleus ruber, część śródmózgowia, należy do nakrywki
migdałowate – nucleus amygdale, amygdala
nerwu twarzowego – facial nerve nucleus
niskowzgórzowe – nucleus subtalamicus,
ogoniaste – nucleus caudatus, w strukturach prążkowia
prążka przekątnego – nucleus diagonal band
podstawne – basal ganglia, w tym substancja czarna, jądra soczewkowate
podstawy (?) – ciało prążkowane, przedmurze, jądro migdałowate
przyśrodkowo-grzbietowe – część wielkokomórkowej i drobnokomórkowa
półleżące – część prążkowia brzusznego, gł. struktura układu mezolimbicznego – nucleus accumbens
szwu – raphe, w moście i rdzeniu przedłużonym
środkowe przegrody – medial septal nucleus
soczewkowate – nucleus lentiformis = skorupa + gałka blada, część podstawna kresomózgowia

Kolce dendrytyczne – dendritic spines
Kora okołowęchowa hipokampa – entorhinal cortex
Kora przyhipokampalna – parahipocampal cortex
Komórki ziarniste – warstwy komórek, móżdżek i mózg
Komórki Purkinjego – „duże” komórki móżdżkowe

Lamina terminalis – blaszka krańcowa
Lateral medullary lamina – blaszka rdzenna boczna
Lateral ventricle – komora boczna
Lentiform nucleus – jądro soczewkowate
LGB, Lateral Geniculate Body – jądra kolankowate boczne wzgórza do którego dochodzą projekcje wzrokowe, zwane inaczej LGN, Lateral Geniculate Nucleus, ciało kolankowate boczne?
LH, lateral hypothalamus – boczne części podwzgórza
Limbic lobe – płat limbiczny
Lobus insularis – płat wyspowy
Locus coeruleus – miejsce sinawe

Mammilary bodies – ciała suteczkowate, struktura układu limbicznego
Medial septum – przegroda rdzeniowa
Mediana – pośrodkowa
Medulla – rdzeń
Medulla oblongata = myelencephalon, rdzeń przedłużony, rdzeniomózgowie
Medulla spinalis – rdzeń kręgowy
Meninges – opony
Mesencephalon, śródmózgowie
Mesial region – rejon konarów mózgu
Metathalamus – zawzgórze, LGB i MGB
MTL, Medial Temporal Lobe – płat skroniowy przyśrodkowy, czyli hipokamp, zakręt zębaty, zakręt hipokampa, okolice kory okołowechowej i węchowej.
MGB, Medial Geniculate Body – ciało kolankowate przyśrodkowe, jądro wzgórza do którego dochodzą projekcje słuchowe
Miejsce sinawe – locus coureulus
Międzymózgowie – zawiera wzgórze, podwzgórze, nadwzgórze i zawzgórze
Most – struktura łącząca rdzeń przedłużony z śródmózgowiem.
Most Varola – zgrubienie neuronów łączących półkule móżdżku i wychodzących z niego
Myelencephalon – rdzeniomózgowie
Metencephalon – tyłomózgowie wtórne
Mesencephalon – śródmózgowie

Mózg – cerebrum
Mózgowie – tworzy przodomózgowie (półkule mózgu + międzymózgowie), śródmózgowie i tyłomózgowie
Móżdżek – cerebellum

Nakrywka – część śródmózgowia
Namiot mózgu – oddziela półkule móżdżku
Neocortex – kora nowa
Neurotransmitery
Nodulus – grudka (sklepienie komory IV)
Nuclei septi – jądra przegrody

nucleus – jądro
nucleus accumbens – jądro półleżące
nucleus abducens – jądro odwodzące, pień mózgu
Nucleus amygdalae – jądro migdałowe
Nucleus caudatus – jądro ogoniaste
Nucleus lentiformis – jądro soczewkowate = skorupa + gałka blada
Nucleus subthalamicus – jądro niskowzgórzowe
Nucleus reticularis thalami – NRT

Obex – zasuwka
Occipital – potyliczny
Olfactory – węchowy
Olfactory bulb – opuszka węchowa
Olfactory nucleus – jądro węchowe
Olfactory islets – wyspy węchowe
Olfactory striae – prążki węchowe
Olivae – oliwki, uwypuklenia rdzenia przedłużonego
Orbitofrontal cortex – kora okołooczodołowa, przedczołowa

Pallidium – gałka blada, dorsal i ventral
Parahippocampal area – pole przyhipokampowe
Parahippocampal gyrus – zakręt przyhipokampowy, zawiera hak (uncus)
Perforated substance – istota dziurkowana
Parietal – ciemieniowy
Periamygdaloid cortex – kora okołomigdałowata
Perirhinal cortex – okolice okołowęchowe
Peduncle – konar
Peduncular fasciculus – pęczek konarowy
Peduncular loop – pętla konarowa
Perifornical nucleus – jądro okołosklepieniowe
Pień mózgu – brain stem
Piramida – pyramis, w rdzeniu przedłużonym
Piriform cortex – kora gruszkowata (okolice migdałowate)
Planum temporale – wieczko
Płat – lobe

czołowy (frontalis)
ciemieniowy (parietalis)
limbiczny
potyliczny (occipitalis)
skroniowy (temporalis)

PPRF – Pontine paramedian reticular formation, część formacji siatkowatej
Podpora, podkładka – subiculum, część hipokampa
Podwzgórze – hypothalamus, brzuszna część międzymózgowia, autonomiczny ukł. nerwowy
Pons – most, struktura pnia mózgu
Posterior – tylna
Prążkowie, striatum – jądro ogoniaste i gałka blada.
Prefrontal cortex – przedczołowa
Propriocepcja – recepcja sygnałów z mięśni
Prosencephalon – przodomózgowie = między + kresomózgowie
Prosopagnosia – niezdolność do rozpoznawania twarzy
Przysadka mózgowa – pituitary gland, hypophysis, gruczoł dokrewny
Pulvinar – poduszka, sklepienie komory czwartej
Putamen – skorupa, część jądra soczewkowatego
Pyramis – piramida, w rdzeniu przedłuzonym

Raphe – jądra szwu
Radiatio optica – promienistość wzrokowa
RAS, Reticular Activiating System – twór siatkowaty
Rdzeń kręgowy – medulla spinalis
Rdzeń przedłużony – medulla oblongata
Rhinencephalon – węchomózgowie
Rhombencephalon – tyłomózgowie = rdzeniomózgowie + tyłomózgowie wtórne

Septum – przegroda, struktura układu limbicznego
Septal area – pole przegrodowe
Septum pellucidum – przegroda przezroczysta
Serotonina – jeden z najważniejszych neurotransmiterów.
Sklepienie – fornix.
Skorupa – putamen, część jądra soczewkowatego
Splenium – płat
STG – superior temporal gyrus, zakręt skroniowy górny
STS – superior temporal sulcus, bruzda skroniowa górna
Striatum – prążkowie = jądro ogoniaste i skorupa
Subiculum – podpora
Substancja czarna – substantia nigra, część jąder podstawy mózgu, siatkowata (pars reticulata) i zbita (pars compacta)
Substantia innominata – istota bezimienna (lub nieokreślona), zawiera jądro Meynerta
Subthalamus – niskowzgórze
Sulcus, sulci cerebri – bruzdy mózgu

centralis – środkowa
calcarinus – ostrogowa
cinguli – szczelina obręczy
collateralis – poboczna
lunatus – półksiężycowata
parietooccipitalis – ciemnieniowo-potyliczna

Superior colliculus – wzgórki czworacze górne, część śródmózgowia
Superior parietal cortex – górna kora ciemieniowa
Superior temporal gyrus
Suplementary motor area – dodatkowe pole ruchowe
Supramarginal gyrus – zakręt nadbrzeżny
Suprachiasmatic nucleus – jądro nadskrzyżowaniowe, regulacja rytmów okołodobowych
Sylvian fissure – szczelina boczna Sylwiusza
System limbiczny (układ limbiczny)
Szczeliny mózgu – fissura cerebri
Szyszynka, gruczoł dokrewny – corpus pinneale, pineal gland,

Śródmózgowie – midbrain, mesencephalon, opiera się na moście i zawiera wzgórki czworacze (część pokrywy, czyli tectum), nakrywkę oraz konary mózgu.

Tapetum – obicie
Tectum – pokrywa
Telencephalon – kresomózgowie = mózg właściwy ?
Tegmentum mesencephali – nakrywka śródmózgowia
Temporal – skroniowy
Thalamus – wzgórze
thalamus dorsalis – wzgórze grzbietowe,
tractus olfactorius – pasmo węchowe
Trochlear nerve – nerw
Tuber cinereum – guz popielaty, część podwzgórza
Twór siatkowaty – system aktywacji w tworze siatkowatym, Reticular Activiating System, RAS
Tyłomózgowie – tworzy most, rdzeń przedłużony i móżdżek

Uncus – hak

VA, ventral anterior nuclei – brzuszno-tylne jądro wzgórza
VL, ventral lateral nuclei – brzuszno-boczne jądro wzgórza
Ventral – brzuszny
Ventricles – komory wypełnione płynem mózgowo-rdzeniowym
VPL, Ventral-Posterior Lateral nuclei – jądro wzgórza do którego dochodzą projekcje czuciowe, sygnały bólu i sygnały termiczne
Ventrolateral preoptic (VLPO) nucleus – jądro przedwzrokowe brzuszno-boczne podwzgórza, regulacja snu, połączenia z ciałem migdałowatym
Vermis – robak, struktura przylegająca do móżdżku
Vestibular – przedsionkowy

Wernickego obszar – kora skroniowa, słuch
Wodociąg – aqueduct of midbrain
Wzgórki czworacze górne – superior colliculus
Wzgórze – thalamus, międzymózgowie, czucie
Wzgórze grzbetowe – thalamus dorsalis

Zakręt – gyrus, wyniosła fałda mózgu
Zakręt językowaty – gyrus lingualis
Zakręt przyhipokampowy – gyrus parahippocampalis
Zakręt zębaty – dentate gyrus płat limbiczny, formacja hipokampa

Żyła wzgórzowo-prążkowiowa górna – vena thalamostriata superior

 

_

neuropsychologia

_

Agnosia – agnozja, czyli niezdolność do prawidłowego rozpoznawania bodźców.
Alexia – niezdolność do czytania, afazja sensoryczna
Amnezja wsteczna – retrogradna, retrogade amnesia
Amnezja następcza – anterogradna, anterogade amnesia
Anosagnozja – anozognozja, czyli brak świadomości upośledzenia
Anosognosia – anozognozja, brak poczucia choroby
Aphasia – afazja, czyli utrata zdolności używania mowy i pisma.
Apraxia – Apraksja, zaburzenie wykonywania celowych ruchów i czynności
Agnostic alexia – aleksja agnostyczna, ślepota słowna, niemożność rozpoznawania słów przy zdolności do rozpoznawania liter
Agrafia – utrata zdolności pisania

Frenologia

Metamorfozja – zniekształcenie odbieranych wrażeń wzrokowych.
Motor alexia – niezdolność do głośnego czytania

Paragnozja lub agnozja wzrokowa

Sensory alexia – aleksja czuciowa
Synestezja – synesthesis

Simultanagnozia – niezdolność do całościowego widzenia przedmiotów, skupianie się na jednej z cech

 

_

inne

_

FSM, Feature Space Mapping – sieć na funkcjach separowalnych
GW, Global Workspace – Globalna Przestrzeń Robocza (pamięć robocza)
MLP, Mulitleayer Perceptron – Perceptron Wielowarstwowy
RBF, Radial Basis Function – sieć na radialnych funkcjach bazowych
TNGS, Theory of Neuronal Group Selection – teoria selekcji grup neuronalnych

5-HT – serotonina, neurotransmiter
ACh – acetylocholina, neurotransmiter
apoptoza – zaprogramowana śmierć neuronów (komórek)
BDNF – brain-derived neurotrophic factor, mózgowy czynniki neurotroficzny
CCK – cholecystokinina
DA – dopamina
enkefalina – neuropeptyd-neurotrasmiter
EPSP – pobudzający potencjał postsynaptyczny.
GABA – kwas gammaaminomasłowy – neurotransmiter.
neurotrasmitery, neuroprzekaźniki – substancje pośredniczące w przekazywaniu impulsów nerwowych
NA – noradrenalina, neurotransmiter.
NGF – neuron growth factor.
NT3 – neurotrofina 3
peptydy – łańcuchy aminokwasów
somatostatyna – neurotransmiter

2006-09-08
za: prof. W. Duch
Jak działa mózg. Słowniczek

 

_

© Marek Kasperski / 2000-2009

 

Szukaj w wortalu

_

Oferta e-sklepu

okładkiTematyka: filozofia umysłu, filozofia języka, neuroscience, psychologia kognitywna, robotyka, sztuczna inteligencja

Autorzy: Arbib, Boden, Breazeal, Calvin, Churchland, Dennett, Edelman, Ekman, Gazzaniga, Greenfield, Hofstadter, Johnson-Laird, Kurzweil, Loftus, McCorduck, Minsky, Moravec, Norman, Pylyshyn, Searle, Schank, Stillings, Wortman...

więcej »

_

Oferta Partnerów

okładkaT. Stafford, M. Webb, 100 sposobów na zgłębienie tajemnic umysłu, Onepress 2006.

Nowości z wyd. Helion

_

Nasi Partnerzy

baner.baner.

_