F.A.Q.

Odpowiedzi na najczęściej zadawane [mi] pytania

1. Co to jest kognitywistyka?
2. Gdzie studiować w Polsce kognitywistykę?
3. Dlaczego warto studiować kognitywistykę?
4. Jaka praca po studiach?
5. Jakie książki z kognitywistyki przeczytać w pierwszej kolejności?
6. Chciał(a)bym współpracować z wortalem. Czy jest taka możliwość?
7. Co trzeba zrobić by opublikować artykuł w kognitywistyka.net?
8. Dlaczego zajmujecie się Sztuczną Inteligencją, skoro kiedyś może ona nas unicestwić?

 

Ad. 1.

Najkrócej: nauki kognitywne to interdyscyplinarna dziedzina naukowa, wytworzona przez unifikację nauk szczegółowych zajmujących się systemami poznawczymi ze szczególnym uwzględnieniem człowieka i systemów sztucznych takich, jak [dziś] komputery. Celem jej jest całościowe spojrzenie na zagadnienie umysłu, tzn. zagadnienia poznania w ogóle (możliwości poznawcze, procesy empiryczne, strukturę myślenia), powstawania umysłu i funkcjonowania jego.

W ramach poruszanej tematyki dyscyplinami naukowymi, które stoją u podstaw kognitywistyki są:

• neuronauki (badania mózgu),

• psychologia z filozofią (badania umysłu),

• informatyka z Sztuczną Inteligencją (symulacja i modelowanie).

Bardziej szczegółowo? Zobacz: Wstęp do nauk kognitywnych.

 

Ad. 2.

W Polsce kilka uczelni realizuje program z zakresu pojedynczych przedmiotów wchodzących w skład kognitywistyki oraz (od roku 2005) pełnowartościowe 5-letnie studia, które kształcą absolwentów z tytułem magistra nauk kognitywnych (UAM).

Studia magisterskie prowadzone przy Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu naprawdę wyglądają interesująco (mogę sobie pozwolić na chwalenie tym bardziej, że nie jestem związany z tą uczelnią, więc i opinia moja nie jest sponsorowana!).

Dlaczego warto? Jeśli jesteś zainteresowany(a) tematyką umysłu, to i odpowiedź jest dla Ciebie oczywista. Jeśli nie – studia z kognitywistyki są świetną inwestycją w swoją przyszłość; lepszym startem na rynku pracy, niż klasyczne (monotematyczne) studia. Dlaczego? To jest inne pytanie i na nie odpowiedź poniżej.

Szczegóły o uczelniach? Zobacz: Rozwój kognitywistyki w Polsce.

 

Ad. 3.

Studiować nauki kognitywne to tak, jakby studiować kilka fakultetów na raz – a więc: psychologię, nauki o mózgu i informatykę.

Zatem, absolwent studiów z kognitywistyki jest o wiele bardziej plastyczny na rynku pracy, niż jego koledzy/koleżanki po klasycznych studiach! Kiedy oni będą się dokształcać, Ty będziesz mógł/mogła poświęcić się pracy.

Zobacz też: profil absolwenta (poniżej).

 

Ad. 4.

Bez ogólników – konkretnie, odpowiem tak: moje główne zainteresowania oscylują wokół tematyki Sztucznej Inteligencji. W ramach tego: pracuję w Ośrodku Informatycznym ASP (informatyka), zajmuję się pisaniem i wykładaniem (psychologia kognitywna, nauki o mózgu, filozofia SI), po godzinach pracuję nad projektami z zakresu robotyki i sztuki robotycznej (RoboDance, PaintBot, i będą kolejne), chadzam na spotkania dotyczące filozofii, a już całkiem na deser zajmuję się kwestią funkcjonalności interfejsów programów komputerowych oraz stron WWW (psychologia użytkownika).

W ramach tychże wszystkich prac pracuję bądź współpracuję z ludźmi z różnych środowisk: robotykami, informatykami, artystami (z nimi ciężko się pracuje), psychologami, filozofami (czasem uda się z nimi współpracować), ludźmi od PR. Dzięki tym doświadczeniom, nie straszna jest mi praca w zespole – w tym w grupie interdyscyplinarnej.

Oferty, które przez ostatnie lata otrzymywałem w związku z innymi pracami, dotyczyły również innych tematów, zwłaszcza ekonomii (od pewnego czasu mówi się o neuromarketingu, a ludzi od tego u nas w kraju jak na lekarstwo), marketingu oraz Project Management (na szczeblach kierowniczych przydaje się wiedza z zakresu psychologii kognitywnej).

Ale... Absolwent kognitywistyki to także:

• wysoko wykwalifikowany specjalista od funkcjonalności interfejsów – zatem pracownik firm z sektora IT, webmaster, itp.,

• dziennikarz naukowy – u nas w kraju dopiero wchodzi ten rodzaj dziennikarstwa, gdyż przeważa (niestety!) dziennikarstwo polityczne,

• człowiek od Public Relations – znajomość psychologii oraz interdyscyplinarność pozwalają lepiej poruszać się w niuansach kontaktów interpersonalnych.

By wymienić tylko te, które w pierwszej kolejności przychodzą mi do głowy.

Ze względu na ostatnie chociażby wymienione propozycje zawodowe, warto także studiować nauki kognitywne jako drugi kierunek studiów (jeśli już zacząłeś/zaczęłaś inne i znajdziesz jeszcze na to czas).

 

Ad. 5.

Proponuję następujące pozycje na "pierwszy rzut" (w porządku alfabetycznym wg autorów):

Linia psychologiczna:

• H. Eysenck, M. Eysenck, Podpatrywanie umysłu, GWP, 1996; Wyd. II 2001.
• P. H. Linsday, D. A. Norman, Procesy przetwarzania informacji u człowieka, PWN, 1995.
• T. Maruszewski, Psychologia poznania, GWP, 2001.
• S. Pinker, Jak działa umysł?, Książka i Wiedza, 2002.
• T. Stafford, M. Webb, 100 sposobów na zgłębienie tajemnic umysłu, Onepress, 2006.

Linia filozoficzna:

• J. Bobryk, Locus umysłu, Wyd. Polskiej Akademii Nauk, 1987.
• W. H. Calvin, Jak myśli mózg, CiS, 1997.
• D. Casacuberta, Umysł. Czym jest i jak działa, Świat Książki, 2007.
• D. C. Dennett, Natura umysłów, CiS, 1997.
• K. Devlin, Żegnaj, Kartezjuszu, Prószyński i S-ka, 1999.
• Filozofia umysłu, red. B. Chwedeńczuk, Fundacja Aletheia, Wyd. Spacja, 1995.
• A. Morton, Przewodnik po teorii poznania, Wyd. Spacja, 2002.
• R. Searle, Umysł na nowo odkryty, PIW, 1999.

Linia "mózgowa":

• R. Carter, Tajemniczy świat umysłu, Wyd. Atena, 1999.
• A. Damasio, Błąd Kartezjusza, Rebis, 1999.
• G. Edelman, Przenikliwe powietrze, jasny ogień, PWN, 1998.
• M. S. Gazzaniga, O tajemnicach ludzkiego umysłu, Książka i Wiedza, 1997.
• T. Stafford, M. Webb, 100 sposobów na zgłębienie tajemnic umysłu, Onepress, 2006.

Linia "sztucznointeligencka":

• M. J. Kasperski, Sztuczna Inteligencja. Droga do maszyn myślących, Helion 2003.
• Maszyny matematyczne i myślenie, red. E. Feigenbaum, J. Feldman, PWN, 1972.
• P. Menzel, F. D'Aluisio, Robo Sapiens, 2003.
• R. Penrose, Nowy umysł cesarza: o komputerach, umyśle i prawach fizyki, PWN, 1995.

Zobacz też: dział Książki.

Więcej w: serwis z książkami nakanapie.pl (książki, audiobooki, e-booki).

 

Ad. 6.

Pracy w ramach kognitywistyka.net jest mnóstwo, w związku z tym każda osoba, chcąca coś wnieść do wortalu, jest mile widziana.

Role, jakimi można się zająć od zaraz:

• programista: zawsze brakuje mocy przerobowych, a jest co do zrobienia.

• recenzent: książek z zakresu tematyki CS z roku na rok przybywa. Recenzenci zawsze są mile widziani.

• dziennikarz / tłumacz: choć rzecz jasna to nie najlepsze określenie, to przydałoby się więcej wywiadów (w szczególności z zagranicznymi gośćmi).

Osoby najaktywniejsze i z rzeczowym podejściem do współpracy, otrzymają profesjonalne konto e-poczty w domenie kognitywistyka.net oraz... nieograniczony dostęp do satysfakcji :).

 

Ad. 7.

Najpierw artykuł trzeba napisać. Potem wysłać do osoby odpowiedzialnej za wortal (Marka Kasperskiego).

Niezależnie czy redaktorzy podzielają opinię autorów artykułów, jeśli tylko tekst będzie spełniał poniższe kryteria, z pewnością zostanie opublikowany.

Kryteria:

• Artykuł musi być napisany poprawnie, uwzględniając formę gramatyczną, ortografię i interpunkcję.

• Artykuł musi być osadzony w tematyce nauk kognitywnych – może poruszać zagadnienia dotyczące umysłu, mózgu i Sztucznej Inteligencji; może być pisany na gruncie spekulacji filozoficznych, ustaleń z zakresu neuroscience i psychologii, czy w końcu uwzględniać faktyczny stan rozwoju nauk o komputerach.

• Nie ma ograniczeń co do długości tekstu.

Jeśli uważasz, że masz coś interesującego do zaoferowania – felieton, polemikę, rozprawę – i chcesz się tym podzielić z innymi, w tym chcesz, by Twoja publikacja znalazła się na kognitywistyka.net. Ślij artykuł na adres.

 

Ad. 8.

Co pewien czas otrzymuję listy mniej więcej takiej treści:

"Mam wiele pytań i jeszcze więcej obaw.

Czy jesteście pewni, ludzie którzy zajmujecie się technologią przyszłości, czy nie robicie więcej złego niż wam się wydaje? Nie sobie, jednak następnym pokoleniom. Waszym dzieciom i wnukom.

Wiem ile dobrego przyniosła informatyka i komputery, ale mam obawy...

Czy będziemy potrzebni? Czy będziemy mieli kontrole? Czy jesteśmy w stanie to przetrwać? ...a może to kolejny krok w ewolucji tej planety, kiedyś dinozaury-teraz my..."

Nie robimy niczego złego. Z prostej przyczyny – nie wydaje się nam, by problem buntu robotów (inteligentnych maszyn), był czymś więcej niż fikcją SF, czy też problemem pozornym. Równie dobrze można spytać: jak to się dzieje, że ludzie produkują samochody, skoro tyle już ludzi zginęło w wypadkach samochodowych?

Tego typu rozumowanie ni znajduje uzasadnienia w nauce.

Oczywiście, wciąż pozostaje kwestia ew. wykorzystania nowych możliwości (sztucznej inteligencji) w niecnych celach. Ale 1) do niecnych celów można wykorzystać wiele innych rzeczy i 2) można mieć nadzieję, że zostanie to zrekompensowane pozytywnym wykorzystaniem technologii.

Jak pisał Lem: "wszystko ma awers korzyści i nieznanych dotąd bied". Co nie znaczy, że należy zarzucić prace z zakresu SI.

© Marek Kasperski / 2000-2009

Nowości z wyd. Helion